خانه / صفحه اصلی / تحقیق تازه در مورد سن ازدواج عایشه صدیقه(رض)

تحقیق تازه در مورد سن ازدواج عایشه صدیقه(رض)

تحقیق تازه در مورد سن ازدواج عایشه صدیقه(رض)
نویسنده: امین الله “حقانی”

عایشه دختر ابوبکر صدیق _رضی الله عنهما_ازجمله امهات المؤمنین واز همسران پاک رسول خدا _صلی الله علیه وسلم_ به شمار می رود که ازلحاظ علم ودانش در جایگاه بلندی قرار دارد وبه عنوان ممتاز ترین ، فقیه ترین وهوشیار ترین زن عرب در تاریخ اسلام شناخته شده است.

امام ابن قیم جوزی _رحمه الله_ در کتاب مشهورش «زاد المعاد» می نویسد: ” و هی افقه نسائه _صلی الله علیه وسلم_ بل أفقه نساء الأمه وأعلمهن علی الإطلاق” یعنی عایشه _ رض _نه تنها از فقیه ترین زنان رسول خدا بلکه از دانشمند ترین زنان امت اسلامی به شمار می رود.

موصوفه بنا به روایت مشهور میان مؤرخین ومحدثین، در سن شش سالگی یا به روایتی در سن هفت سالگی با پیامبراسلام _صلی الله علیه وسلم_ نامزاد و در عمر (۹) سالگی عقد نکاح شده وبه خانه پیامبر خدا برده شده است.

این روایت در کتب: (صحیحین ، مسند امام احمد، سنن نسائی ، سنن ابن ماجه وهمچین در کتب تاریخ از جمله: “البدایه والنهایه” تالیف ابن کثیر، “أسد الغابه” نوشته ابن الاثیر، “سیر أعلام النبلاء” تالیف حافظ شمس الدین ذهبی کتاب “الإستیعاب فی معرفه الأصحاب” از إمام ابن عبد البر وغیره کتب تاریخ وسیرت به اسناد وطرق مختلف نقل شده ودر این مورد اکثر مؤرخین ومحدثین اتفاق نظر دارند. 

از همه بیش تر اعتماد وصحت این سخن را روایت امام بخاری وامام مسلم_رحمهماالله_ که از معتبر ترین منابع دینی در میان اهل سنت هستند، تقویه کرده است زیرا علما ومحدثین به صحت وقبولیت این دو منبع اجماع کرده اند.

این روایت در کتاب امام بخاری وامام مسلم _رحمهما الله_ چنین آمده است:
(أن عائشه رضی الله عنها قالت: “تزوَّجنی النبیُّ _صلَّى اللهُ علیه وسلَّمَ_ وأنا بنتُ ستِّ سنینَ . وبنى بی وأنا بنتُ تسعِ سنینَ”)
عایشه رضی الله عنها گفته است: “رسول خدا صلی الله علیه وسلم مرا در سن شش سالگی به نکاح خود درآورد ودر حالی که نه ساله بودم با من زفاف کرد”

امام شمس الدین ذهبی رحمه الله تعالى در کتاب مشهورش “سیر اعلام النبلآء” چنین می نویسد: وَتَزَوَّجَهَا نَبِیُّ اللهِ قَبْلَ مُهَاجَرِهِ بَعْدَ وَفَاهِ الصِّدِّیْقَهِ خَدِیْجَهَ بِنْتِ خُوَیْلِدٍ، وَذَلِکَ قَبْلَ الهِجْرَهِ بِبِضْعَهَ عَشَرَ شَهْراً، وَقِیْلَ: بِعَامَیْنِ. وَدَخَلَ بِهَا فِی شَوَّالٍ سَنَهَ اثْنَتَیْنِ، مُنَصَرَفَهُ – عَلَیْهِ الصَّلاَهُ وَالسَّلاَمُ – مِنْ غَزْوَهِ بَدْرٍ، وَهِیَ ابْنَهُ تِسْعٍ ) ج ۲/ ص ۱۳۶

پیامبرص بعد از وفات خدیجه دختر خویلد و چند ماه پیش از هجرت به مدینه با عایشه، ازدواج نمود- برخی از علما آن را دوسال قبل از هجرت گفته اند- ودر ماه شوال سال دوم هجری هنگام برگشتش از غزوه بدر اورا به خانه بخت برد”

همچنین امام ابن عبدالبر رحمه الله در کتاب “الإستیعاب فی معرفه الأصحاب” نوشته است ( وعائشه بنت ابی بکر الصدیق _رضى الله عنهما_تزوجها بمکه قبل سوده وقیل بعد سوده وأجمعوا على أنه لم یبن بها إلا فی المدینه قیل سنه هاجر وقیل سنه اثنتین من الهجره فی شوال وهی ابنه تسع سنین وکانت حین عقد علیها بنت ست سنین وقیل بنت سبع سنین) ج ۱/ ص ۴۴
( پیامبر اسلام _صلی الله علیه وسلم_، عایشه دختر ابوبکر صدیق _رضی الله عنهما_ را در مکه پیش از همسر دیگرش سوده وبنا به قولی بعد از سوده، به نکاح خود در آورد ؛ اما در مورد این که درمدینه باوی زفاف نموده، همه اتفاق نظر دارند، اما بعض از علما، تاریخ آن را سال اول هجری وبرخی دیگر ماه شوال سوال دوم هجری می گویند، عایشه نیز در وقت عروسی نه ساله ودر هنگام نامزادی شش ساله یا هفت ساله بود.)

با توجه به اسناد ومدارک مزبور، خبر ازدواج پیامبر _صلی الله علیه وسلم_ با حضرت عایشه _رضی الله عنها_ در عمر نه سالگی مشهور گردیده وبنا به اعتماد خاص به منابع تاریخی ذکر شده، در طول تاریخ کسی دراین باره تحقیقی یا سوالی نکرده است.

اما به تازگی زمانی که اعتراضات وتبلیغات دشمنان اسلام به خصوص مستشرقین غربی برعلیه پیامبراسلام، نسبت به ازدواجش با یک دختر خوردسال افزایش یافت، عده یی از علمای معاصر مانند: دکتور طارق سویدان دانشمند ومحقق مشهور کویتی ، دکتور عدنان ابراهیم ویک تعداد علما واندیشمندان دیگر در این باره به کنکاش و بررسی پرداخته به دلایل موثق وسرنخ های بزرگی دست یافته اند که نشان می دهد عمر حضرت عایشه _رضی الله عنها_ در وقت ازدواج، بالاتر از ۱۷ سال بوده است.

دلایل سن ازدواج عایشه رض در عمر بالاتر از ۱۷ سالگی:
ـــ امام بخاری_ رحمه الله_ در کتاب المناقب از خود حضرت عایشه _رضی الله عنها_ به این عبارت نقل کرده است: ” حدثنی عبد الله عن یونس عن الزهری قال أخبرنی عروه بن الزبیر أن عائشه رضی الله عنها قالت لم أعقل أبوی قط إلا وهما یدینان الدین ولم یمر علینا یوم إلا یأتینا فیه رسول الله صلى الله علیه وسلم طرفی النهار بکره وعشیه فلما ابتلی المسلمون خرج أبو بکر مهاجرا قبل الحبشه حتى إذا بلغ برک الغماد لقیه ابن الدغنه وهو سید القاره فقال أین ترید یا أبا بکر فقال أبو بکر أخرجنی قومی فأنا أرید أن أسیح فی الأرض فأعبد ربی الخ….)

ترجمه: عایشه _رضی الله عنها_ می گوید: «من از زمانی که عاقل شدم، پدرم ومادرم را مسلمان ومتدین یافتم، وهیچ روزی سپری نمی شد مگر رسول خدا _صلی الله علیه وسلم_ از طرف صبح وشام وارد خانه ما می شد و هنگامی که مسلمان مورد ابتلا وآزمایش قرار گرفتند، ابوبکر بصفت مهاجر به سوی حبشه رفت تا این که در منطقه “برک الغماد ” با ابن دغنه _سردار قبیله آن منطقه_ روبرو شد، او برایش گفت: کجا می روی ای ابابکر؟ ابوبکر گفت: مرا قومم اخراج کرده اند وحالا می خواهم در زمین گردش کنم ودر جایی امنی، پرودرگارم را عبادت کنم …..الخ)

وجه استدلال از این حدیث این است که عایشه _رضی الله عنها_ در این روایت به صراحت می گوید: من از هنگامی که عاقل شده ام، پدرم ومادرم را مسلمان یافته ام وهمچنین او از یاد داشت هایش ذکر می کند که گویا زمان هجرت پدرش به حبشه را در ذهن داشته و از چشمدید هایش در آن زمان، مانند آمدن پیامبر اسلام همه روزه به خانه شان واز هجرت پدرش به حبشه سخن می گوید و بنا به روایت مشهور ومتفق علیه در میان محدثین ومؤرخین مسلمانان در سال پنجم بعثت به حبشه هجرت کرده بودند وبه اساس روایات منقول در منابع فوق الذکر، عایشه _رضی الله عنها_ نیز در سال پنجم بعثت به دنیا آمده است، بنا براین چه گونه می شود عایشه _رضی الله عنها_ سال تولد خودرا به یاد داشته وآن را به تصویر بکشد؟.

همچنین امام بخاری _رحمه الله_ از حضرت عایشه رضی الله عنها روایت می کند که او می گوید: لقد أنزل علی محمد صلی الله علیه وسلم بمکه وإنی لجاریه ألعب «سیهزم الجمع ویولون الدبر» . سوره قمر
صحیح البخاری ش.ح ( ۴۸۷۶)
( آیه “سیهزم الجمع ویولون الدبر” زمانی در مکه نازل شد که من دختر بازی گوش بودم)

نظر به تحقیق علما مشخص شده است که سوره قمر در سال ششم بعثت نازل شده است، بناءً اگر عمر عایشه را در وقت نامزادی، شش ساله فرض کنیم، در سال ششم بعثت او یک ساله می شود، بنائن ممکن نیست دختر خرد سال که در کوچه ها بازی می کرده است، توان درک نزول آیات را نیز داشته باشد؟ و این حدیث از قوی ترین دلایل دراثبات موضوع می باشد.

محمد ابن اسحاق _سیره نویس مشهور ومعروف_، اسمای سابقه داران وپیش تازان اسلام را ترتیب داده ودرآن ، أسماء _خواهر عایشه رضی الله عنهما_ را در ردیف هژدهم و عایشه _رضی الله عنها_ را در ردیف نزدهم قرار داده است، همه می دانند که تعداد مسلمانان پیشتاز در سال نخست بعثت به ۲۰ تن رسیده بود، پس چه گونه امکان دارد حضرت عایشه در سال اول بعثت، مسلمان شده و عمرش در سال دوم هجری هنگامی که با پیامبر ــ ص ـ ازدواج کرد (۹) سال باشد؟

اگر اندکی در این موضوع دقت نموده وعمر حضرت عایشه را در سال اول: همان سالی که بنا به قول ابن اسحاق او مسلمان شده است، هشت سال بگیریم، سن ازدواج وی در سال دوم هجری ۲۳ سال می شود.

ـــ ابن جریر طبری _مؤرخ ومفسر مشهور_ در شرح زندگی نامه ابوبکر صدیق _رضی الله عنه_ می نویسد: ابوبکر صدیق با دو زن در زمان جاهلیت نکاح کرده بود که یکی آن قُتَیله ودیگرش ام رومان نام داشتند واز این دو همسر چهار فرزند داشت بنام های: اسماء وعبد الله از همسر اولی وعبدالرحمن وعایشه از ام رومان، سپس ابن جریر تصریح می کند که همه فرزندان چهارگانه او در زمان جاهلیت متولد شده اند، پس مطابق به قول ابن جریر طبری عایشه رض پیش از بعثت رسول خدا –صلی الله علیه وسلم_ تولد شده است.

ــــ در کتاب های مشهور تاریخ وسیرت مانند: طبقات ابن سعد و واقدی آمده است: هنگامی که رسول خدا صلی الله علیه وسلم، عایشه را خواستگاری کرد ، ابوبکر گفت: ای رسول خدا! عایشه را مطعم بن عدی برای پسرش جبیر خواستگاری کرده ومنتظر باش که تصمیم او در این مورد معلوم شود، بعداً زمانی که ابوبکرصدیق، در این مورد با مطعم بن عدی بود مذاکره کرد، همسر مطعم گفت: “عایشه بی دین شده ومن می ترسم که او پسرم را نیز بی دین کند” سپس ابوبکر برای مطعم گفت: تو چه می گویی؟ او گفت: من هم مانند همسرم می اندیشم وبه همین ترتیب آنان از خواستگاری عایشه رض صرف نظر کرده و قضیه خاتمه یافت.

مؤرخین می گویند این ماجرا هنگامی صورت گرفته است که مسلمانان به شدت مورد شکنجه وآزار مشرکین قرار گرفته بوند یعنی همان سالی که خدیجه _رضی الله عنها_ وفات کرده بود، البته به همگان معلوم است که در آن روزها اصلا مشرکین نمی خواستند با مسلمانان روابط خویشی وتجارتی داشته باشند، چنانچه دو پسر ابولهب که با دختران پیامبر اسلام ص نامزاد بودند، هردوی آنان دختران آن حضرت را طلاق کردند، پس چگونه امکان دارد، یکی از مشرکین در زمانی که همه با مسلمانان اعلان مقاطعه کرده اند، پیشنهاد ازدواج پسرش را با دختر دومین فرد اسلام –ابوبکر صدیق – نماید؟

واما اگر این پیشنهاد پیش از سالهای مقاطعه صورت گرفته باشد یعنی پیش از سال پنجم بعثت و یا حتی قبل از بعثت، بازهم این امر دلیل روشن بر این می گردد که عایشه پیش از بعثت تولد شده وعمرش هنگام ازدواج وخواستگاری بالاتر از سنی هست که در میان مسلمانان مشهور شده است.

نکته سوال برانگیز دیگر در اینجا این است که چگونه مطعم وهمسرش خطاب به یک طفل چهار یا پنج ساله می گویند: “او بی دین شده وما می ترسیم که پسرمان را بی دین کند”

همچنان بعید به نظر می رسد که در خانه دختر بزرگتر وجود داشته باشد وخانواده بدون در نظر داشت حق دختر بزرگ، عجولانه به نامزادی وعقد نکاح دختر کوچک آن هم به عمر ۵ یا ۶ سالگی اقدام نمایند.

علاوه بردلایل یاد شده، مؤرخین، عمر اسماء خواهر حضرت عایشه را هنگام هجرت به مدینه ۲۷ سال عنوان کرده اند که بلاخره در سال ۷۳ هجری از دنیا رفت، به این اساس اسماء در سال چهاردهم قبل از بعثت تولد شده است.

عبدالرحمن ابن ابی الزناد تابعی مشهور می گوید: “اسماء ده سال از عایشه ــ رضی الله عنهماــ بزرگتر است” این مطلب را امام نووی در تهذیب الاسماء واللغات وهمچنین امام حافظ ابن کثیر دمشقی در البدایه والنهایه تائید کرده ومی نویسند ” وکانت الأسماء اکبر من أختها عائشه بعشر سنوات”

با توجه به روایت مذکور که عمر اسماء در سال اول هجرت ۲۷ سال باشد و عمر خواهرش را ده سال کم ترفرض نماییم، عایشه رضی الله عنها در سال ازدواجش با پیامبر ص ۱۷ ساله می شود.

حدیثی دیگری در صحیح مسلم از خود عایشه _رضی الله عنها_ روایت شده که او به صراحت از اشتراکش در غزوه بدر سخن می گوید: {خرج رسول الله سصلی الله علیه وسلم قبل بدر فلما کان بحره الوبره أدرکه رجل وکان یذکر منه جرئه ونجده ففرح به الصحابه وقال لرسول الله_ص_ أأتبعک علی أن أصیب الغنائم فقال رسول الله صلی الله علیه وسلم أتشهد شهاده الحق قال: لا فقال: إنا لا نستعین بمشرک فترکه حتی إذا کنا بالشجره…. الخ}

وجه استدلال از حدیث مذکور این است که عایشه رض تصریح می کند که ما پیامبر صلی الله علیه وسلم به طرف بدر می رفتیم ودر اخیر این حدیث می گوید: ” تااینکه ما به (شجره ) رسیدیم ومعلوم است منطقه (وبره) چهار میل و (شجره) شش میل از مدینه فاصله دارند، حالا سوال این است که مطابق روایت مشهور ازدواج حضرت عایشه در نه سالگی مشخص است که عقد نکاح در ماه شوال سال دوم هجری صورت گرفته است ولی غزوه بدر یک ماه قبل از این واقعه یعنی در ماه رمضان رخ داده است پس چگونه امکان دارد که پیامبر صلی الله علیه وسلم در بزرگترین واولین جنگ سرنوشت ساز بدر به اطفال خورد سال اجازه اشتراک می دهد؟ درحالی که در غزوه احد حتی افراد کمتر از ۱۵ سال را اجازه اشتراک نداده بود.

واما در مورد اینکه چرا اگر عایشه رضی الله عنها خورد سال نمی بود ، زفاف اورا پیامبر صلی الله علیه وسلم به تاخیر انداخت؟ نظریه پردازان جدید درمورد سن ازدواج عایشه رض می گویند: “علت تاخیر زفاف خرد سالی عایشه نه بلکه عدم توان پرداخت مهر بود چنانچه: ابن سعد می نویسد: هنگامی که پیامبر ص وابوبکر به مدینه هجرت کردند، ابوبکر برای پیامبر ص گفت: چرا عایشه را به خانه نمی بری؟ گفت: مهرش را ندارم سپس ابوبکر رضی الله عنه برایش ۱۲ اوقیه و۲۰ درهم داد تا با وی نکاح کند.
از این روایت آشکار می گردد که علت تاخیر نکاح صغر سن نه بلکه عدم توان پرداخت مهر بوده است.

درباره ی amweb

همچنین ببینید

راهکارهای افزایش تولیدات داخلی افغانستان

نویسنده: محمد عثمان عادل مهمترین معیار سنجش عملکرد اقتصادی یک کشور، تولید ناخالص داخلی سالانۀ ...

تجربه موفق توسعه وی اسلامگرایان در مالیزیا

نویسنده: محمد محمود ترجمه: عبدالخالق احسان مالیزیا در مدت چند سال محدود توانست از یک ...

تجربه موفق توسعه وی اسلامگرایان در اندونیزیا

نویسنده: محمد محمود ترجمه: عبدالخالق احسان اندونیزیا به حیث یکی از بزرگترین کشورهای جهان اسلام، ...

تجربه ی توسعه وی موفق اسلامگرایان در ترکیه

نوشته: محمد محمود ترجمه: عبدالخالق احسان هر امتی، عقب نشینی نموده و شکست می خورد ...

پروژه¬ی یهودی مسیحی

نویسنده:‌ د. محمد عماره ترجمه: عبدالخالق احسان کیان صهیونیزم اشغاگر بر سرزمین فلسطین، پروژه¬ی غربی ...

آیا عبادات مانع تولید، و ضیاع وقت است؟

نوشته:‌ دکتور یوسف قرضاوی / ترجمه:‌عبدالخالق احسان برخی می گویند:‌ هر باور دینی، بر ایمان ...

اهتمام زیاد به مظاهر و کمالیات

نوشته: عبدالحمید بلالی ترجمه: عبدالخالق احسان تعریف: اهتمام زیاد فرد به مظاهر و کمالیات در ...

امریکا مشغول جنگ بر ضد مسلمانان

نویسنده: محمد سالم الراشد ترجمه: عبدالخالق احسان بعد از این که ترامپ در نومبر ۲۰۱۶م ...

اخوت اسلامی، دیواری سربین

نویسنده: احمد زبیر سلجوقی دین مقدس اسلام آیینی ا‌ست جهان‌ شمول که در هر مکان ...

رحله تربیتی شعبه غرب هرات

جمعه ۳۰ سنبله ۱۳۹۷ خورشیدی گزارش: عبدالرحمن عزام سیر و سیاحت و نگاه و نگرش ...

عاشورا روز هلاکت طاغوت و نجات امت

نویسنده: اسامه جادو / ترجمه: عبدالخالق احسان درین ماه کریم، روز نیکو و مبارکی است ...

عاشورا (ازحقیقت تا خرافات)

عبدالخالق احسان اسلام دینی کامل و شاملی است که هیچ گوشه زندگی ما را فروگذاشت ...

جذر ایمان!

عبدالباری قانت قبل از ورود به اصل بحث خوب است که در مورد واژگان استفاده ...

نگاهی به رویارویی دو تمدن

به قلم: محمود مدرس نور پژوهشگر تاریخ آمدن کشورهای غربی که وارث و نماد استعمارگران ...

معلم بشریت، الگوی رفتار حسنه با مردم

نویسنده: مولولی ضیااحمد فاضلی، مسوول مدرسۀ احیاءالعلوم خلق خوش، خلقی را شکارکند یک صفت بیش ...

« اراکان » درد غیر قابل فراموش!

نوشته: أشرف السبع ترجمه: عبدالخالق احسان درین مختصر از سرزمینی در جهان سخن می گویم ...

بررسی موضع گیری ها در قبال غریزه جنسی

نویسنده: ضیاءاحمد فاضلی استاد پوهنتون هرات بی¬تردید، نحوه نگاه ملت ها به غریزه جنسی و ...

شایسته ی انتخاب شدن باش!

نویسنده: دکتر جمال عبدالستار مترجم: محمد زبیر جامی پیروزی حق، حقیقت و عقیده¬ی راسخی است ...

محمد مارک تا آغوش اسلام

محمد مارک یکی از هزاران نفری است که در سرای وسیع اسلام قدم گذاشته است. ...

چگونه نگهبان دستاورهای حج تان باشید!

نوشته: د. زید الرمانی / ترجمه: عبدالخالق احسان برادران حاجی ام! دستاوردهای حج را محافظت ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

https://archive.org/download/TalaAlbadr.11/11.talaAlbadr.mp3