خانه / صفحه اصلی / صلح و جامعه ا‏ی ما

صلح و جامعه ا‏ی ما

استاد بصیراحمد دانشیار

صلح بزرگترین آرزوی انسان‌ها بشمار می‌‌رود؛ زیراکه بدون صلح زندگی مرفه و سالم از محالات تلقی می‌‌گردد. نزدیک به چهار دهه در افغانستان بوی خوش صلح به مشام شهروندانش به گونه‏ی کامل نرسیده و هر از گاهی دشمنانش در پی جنگ افروزی و جنگ ستیزی بودند. همین عامل سبب شده تا انگیزه را از فرد فرد این مرز و بوم بگیرد و فضای کشوری را غیر قابل تحمل جلوه دهد.

اما اینروزها نوای دل انگیز صلح از گوشه و کنار جامعه، قلب‌‌های مردم افغانستان را نوازش می‌‌دهد. مردم به آینده کشور شان جهت رسیدن به صلح پایدار خوشبین اند و در جهت رسیدن به صلح جامع، همه با هم تلاش می‌‌ورزند و از خود ایثار و فداکاری برجای می‌‌گذارند.

همه شهروندان متوجه شدند که صلح را دیگران به خانه‏ی ما همانند تحفه نمی‌‌آورند، بلکه ما باید بدنبال رسیدن به صلح باشیم و در راستای محقق شدن صلح، سرمایه گذاری کنیم. نه تنها بزرگ‌‌سالان این جغرافیا بل، اطفال و نو نهالان این کشور نیز تشنه و منتظر رسیدن به صلح دوامدار اند.

این‌‌بار همه بسیج شدند تا به صلح برسند و در راستای رسیدن به صلح از هرگونه تلاش و جد و جهد دریغ نمی‌‌ورزند؛ چرا که لذت و حلاوت صلح را در قاموس اسلام مطالعه کردند و در رسیدن به صلح اساس کارشان را مبنای دینی میدهند.

آثار جنگ، طی چهار دهه اخیر مردم مان را سخت متاثر و متالم ساخته، دیگر حاضر نیستند تا در جهت تامین منافع بیگانگان صلح را از فرزندانشان دریغ کنند. بر اساس آمارهای موجود ۹۹ درصد مردم افغانستان تامین منافع خود و دیگران را در برقراری صلح جستجو می‌‌کنند. رفاه، تعالی، ترقی و پیشرفت یک جامعه بدون صلح هرگز متصور نیست.

خوشبختانه اینروزها مردم ما در تلاش اند تا به هرقیمتی که شده به صلح برسند و نقش کلیدی و محوری را خود شان عهده دار شدند که این خود در نوع خود ارزشمند است و ما را به آینده افغانستان مسلح با لباس صلح امیدوار ساخته است.

گفتگوهای رو در روی صلح، میانجیگری کشورهای منطقه، سیاست اصلاح طلبانه حکومت؛ دلیلی برمدعای ماست. هرچند قربانی مردم ما، جانبازی و جانفشانی ملت ما به مراتب زیاد بوده و ما از این ناحیه شاهد تلفات و خسارات فراوانی بوده ایم.

ولی با آنهم صلح بهتر است و ما باید راه حل مناسب و دوامداری را جستجو کنیم که همانا رسیدن به صلح سراسری و همه گیر است. این مساعد نخواهد شد مگر به بهاء دادن به این پدیده‏ی مهم.

پرسش اصلی اینست که کشورهای توسعه یافته چگونه به صلح و ثبات رسیده اند؟ امروزه چگونه در فضای صلح و صمیمت زندگی میکنند؟ آیا افغانستان بستری مناسب برای صلح دارد یا خیر؟ پاسخ این پرسش‌‌ها روشن است، مشروط به اینکه کشورهای همسایه و استخبارات منطقه در پی بربادی همین بستر نباشند و آتش افروزی نکنند.

صلح در کشور ما چه ضرری را به کشورهای همسایه ارمغان آور است که آستین بر زدند و راه‌‌های رسیدن به صلح را به چالش می‌‌کشند؟!. این همه موارد نیاز به کارشناسی دارد که نظریه پردازان ما باید در این حوزه‌‌ها، برنامه‌‌های مدون داشته باشند.

صلح و آشتی یکی از مهم ترین نیازهای بشری بوده که از آغاز تولد انسان به مثابه یک آرمان در باورها و افکار اجتماعی مردم مطرح بوده است. در کشورها و جوامع که صلح و آشتی ناپدید بوده؛ مسلماً در آن‏جا خشونت، جنگ و کشتار مسلط می شود.

مثلاً: افغانستان حد اقل در بیش از چهار دهه تا کنون در جولانگاه ویژه‌‌ی خصم، خشونت، بی‏سرنوشتی، جنگ و قتل‌‌گاه همه اقوام بی‌‌گناه، مبدل گردیده است.

از این رو، مردم ما بیش از همه تشنۀ تحقق صلح راستین، تأمین امنیت، آشتی و عدالت اجتماعی در سراسر کشور می باشند. پس با ایجاد و گستره‌‌ی صلح بنیادی در متن جامعه بوده که از جمله ارزش‌‌های انسانی مانند: آزادی، امنیت، حق حیات، عدالت، سعادت، پیش رفت، آرامش و همچنان زمینه‌‌های لازم توسعه‌‌های اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی به صورت دموکراتیک از سوی حاکمیت شایسته سالار در کشور فراهم خواهند گردید.

همه معترفیم وقتی جامعه ای به صلح می‌رسد زندگی افراد همین جامعه از هر منظر لطیف، عزیز، خوش آیند، لذیذ، و حتی جوان و پویا تر می‌شود. اما چرا این اعتراف را تنها در شعار بسنده میداریم؛ مگر آرامش ما، آینده‏ی ما، رفاه ما، آسایش ما، چه زمانی تضمین خواهد شد؟

برخی از افراد که شعله‌‌های آتش را هر روز به نوعی از انواع بر می افروزند، باور دارند که آرامش‌‌ما در فرسایش دیگران است؛ بقای‌‌ما در فنای دیگران است.

این رویکرد سبب شده تا سناریوی ادامه جنگ و عدم رسیدن به صلح از سوی برخی حلقات در اطراف و اکناف جامعه بشری، توسط افراد ظالم و جابر همچنان ادامه پیدا کند و دامنه و بستر صلح را در جوامع، مخصوصا جوامع اسلامی کوتاه نمایند و در عوض پهنای جنگ، برادر کشی، منازعه، و بی‌‌عدالتی را بسط و گسترش دهند. اما نباید فراموش شود که گسترش پهنا و دامنه‏ی اختلاف ورزی دامن و پهنای خود شان را شامل می شود، آنگاه مهار این سناریو از کنترل نویسنده و کارگردان آن خارج و توان مدیریت آن را نخواهند داشت. اینکه چرا برخی‌‌ها بجای طرح سناریوی صلح و آرامش، سناریوی جنگ و بی ثباتی می نویسند؛ عوامل متعددی در این زمینه موجود است. من تلاش می‌کنم تا معدود عوامل این سناریو را خدمت شما ارائه نمایم:

– عوامل اقتصادی؛ عده‌‌ای جهت تامین منافع اقتصادی و تجاری شان خواهان ادامه جنگ و برادر کشی در برخی از کشورها، مخصوصا جامعه افغانستان هستند. زیرا که در صورت پایان جنگ منافع اقتصادی شان قطع می‌گردد.

حتی در بسا موارد دیده می شود که برخی از کشورهای همسایه از طریق مبارزه با تروریزم و هراس افگنی کمک‌‌های گزافی را سالانه کمایی می‌‌کنند؛ نه آنکه با تروریزم منطقه‌ای مبارزه نمی‌‌کنند، در بسا موارد مولد و صادر کننده تروریزم و هراس افگنان در کشور ما خوانده می‌‌شوند. نمونه این ادعا موضع گیری‌‌ها و چگونگی عملکرد حکومت پاکستان در امور کشورمان است.

از سوی دیگر دستان نامرئی در پشت پرده جهت تمویل و حمایت برخی حلقات داخلی و خارجی می‌‌باشند که آنان نیز در پی تامین منافع اقتصادی شان از این ناحیه هستند. و این حلقات، از توانایی‌های مالی و استخباراتی والایی نیز برخوردار اند.

– عوامل سیاسی؛ برخی از نویسندگان سناریوی رعب و وحشت همانا بقاء و ادامه حیات سیاسی خویش را در ادامه جنگ تصور می‌‌کنند. سناریوی رعب و وحشت تامین کننده منافع سیاسی برخی حلقات در درون کشور و برخی حلقات در خارج کشور تلقی می‌‌گردد. نفوذ برخی از جریان‌‌ها در کشور، دلیلی برمدعای مان بحساب می‌‌آید.

کشورهای همسایه در پی تامین منافع سیاسی شان در افغانستان حاضر اند هر نوع بهایی را بپردازند. شما جریان جنگ نیابتی برخی از کشورهای همسایه به شمول پاکستان و هندوستان را عملا در قلمرو افغانستان شاهدید، از سوی دیگر قدرت‌های منطقه‌ای همانند روسیه و ایران در مقابل آمریکا نیز موضعگیری‌‌هایی دارند که این موضعگیری‌‌ها نیز تبعاتی را برای مردم و میهن عزیزمان تا اکنون در پی‌‌داشته و ما نگران این جنگ نیابتی در کشور هستیم.

در واقع این کشورها در تلاش تامین منافع سیاسی شان در افغانستان اند و هر نوع بهایی را حاضرند جهت رسیدن به منافع شان در کشور ما بپردازند. البته بهایی که تنها اضرار اقتصادی به کشورهای منفعت طلب دارد نه بهایی انسانی.

– عوامل جغرافیایی؛ در بسا موارد مشاهده می‌‌شود که تعدادی از کشورهای قدرتمند، جهت مهار ساختن و کنترول جغرافیای شان و سوق دادن جنگ در جغرافیای دیگران از سناریوی جنگ به گونه‏ی مستقیم و یا غیر مستقیم حمایت می‌‌کنند.

نگرانی‌‌هایی وجود دارد که کشورهای قدرتمند منطقه و جهان در پی مهار جنگ در جغرافیای دور از خود شان هستند، این سبب شده تا جغرافیای افغانستان را به عنوان بهترین میدان جنگ مساعد بسازند و تمام اسلحه‏ی خویش را به آزمایش بگذارند و دشمنان خود را در این جغرافیا به زانو در آورند. مبادا که دامنه‏ی جنگ گسترش پیدا کند و دامن جغرافیای خود شان را بگیرد.

هرچند این احتمال واقع شدنیست. زیراکه در بیشترینه سناریویی غربی‌‌ها و شرقی‌‌ها همسو با غربی‌‌ها؛ مکان سناریوی شان را سنجیده و روی همان ساختار عمل می کنند. (کلانتری؛ ۱۳۹۰: ۷)

– عوامل برتری طلبی؛ جهت نمایش قدرت برتری طلبی و جاه طلبی تعدادی از سیاسیون بین المللی، در بیشترینه مواقع حاضر نیستند که به دیگران در جامعه به ویژه جامعه بین المللی سهمی در خور حق شان را بدهند؛ در واقع این یکی از اسباب ادامه جنگ و جلوگیری از صلح در کشور و منطقه گشته است، حتی در بسا موارد از این سناریوی منفور حمایت و پشتیبانی می‌‌شود.

اینکه شما مردم و ملتی ضعیف و ناتوان هستید، شما هنوز به تمدن و رفاه نایل نگشته اید، شما کشورهای جهان سوم هستید، فرهنگ صلح و مصالحه تا هنوز نهادینه نگردیده؛ و چندین شعار مخربانه‏ی دشمن سبب شده روحیه عامه و افکار عمومی را مخدوش بسازند و به برتری طلبی خویش و یکه تازی خویش در جوامع بین المللی ادامه بدهند. ادامه این وضعیت نیز خطری جدی جهت عقب نگهداشتن کشورهای در حال جنگ و ادامه تنش در سرزمینهای اسلامی عنوان می‌‌شود.

– عوامل استعمار؛ برخی از استعمار گران، جهت ادامه استعمار و استحمار شان از ادامه جنگ و از رویکرد شان به نوعی پشتیبانی می-کنند. در حقیقت این پشتیبانی را نوعی دفاع از اراضی شان می پندارند.

متاسفانه شیوه و شمایل استعمار امروز نسبت به دیروز متفاوت شده، قدرتمندان دنیا در تلاش اند تا بجای جغرافیا، افکار و اندیشه های ملل را تحت استعمار خویش قرار دهند. تهاجم فرهنگی بیگانه، عادت به آسوده طلبی، وابستگی اقتصادی، وابستگی سیاسی و فرهنگی نیز نوعی استعمار تلقی می‌‌گردد. در حقیقت استعمار آشکارا و هویدا به مراتب قابل فهم و قابل واکنش بیشتر است نسبت به استعمار جدید؛ زیراکه شناخت دوست و دشمن در استعمار جدید یک محال پنداشته می‌‌شود.

– عوامل فشار؛ در برخی موارد هم دیده شده که ادامه جنگ به مثابه بزرگترین عامل فشار جهت تسلیمی ملل، خصوصا ملت‌‌های جهان سومی بکار گرفته شده است. برخی از کشورهای قدرتمند منطقه‌‌ای و جهانی در صدد پیدا نمودن نقطه ضعف‌‌های ملل هستند.

در صورت یافتن این پدیده بر ادامه فشارشان تاکید می ورزند تا ملل مورد نیاز شان را به نوعی تسلیم بسازند. ایجاد وضعیت فعلی در کشور نوعی فشار تلقی میگردد؛ زیراکه امروز مردم را در وضعیت از نا امنی، فقر، عدم آسایش، و اختلافات مواجه ساختند. همین وضعیت سبب شده تا فرار مغزها و فرار سرمایه‌‌ها که خود سناریوی فشار نیز عنوان می‌‌شود عملی گردد. (صفوی؛ ۲۰۱۱: ۴۹)

هرچند عوامل گوناگون دیگری نیز در زیر شاخه‌‌های این عوامل موجود است که از حوصله‏ی بحث مان خارج می‌‌شود.

نتیجه گیری
صلح زمانی در کشور ما به گونه‏ی کامل و جامع نهادینه خواهد شد تا در زمینه نهادینه سازی فرهنگ صلح و مصالحه یک بسیج عمومی شکل بگیرد؛ زیراکه رسیدن به صلح تنها وظیفه مسوولان حکومتی و یا شورای عالی صلح نیست. اگر این ادارات توانایی برآمدن از عهده این وظیفه‏ی خطیر را می داشتند ما را بس بود.

اما آنچه هویداست که شرایط صلح افغانستان متفاوت از کشورهای دیگر است؛ زیراکه دشمنان با ابزار گوناگون از تاکتیک‌‌های متفاوت در پی متشنج ساختن اوضاع هستند. روزی به نام قوم و قومگرایی مردم مان را به میدان جنگ می‏کشانند، روزی ما را زیر نام سمت و منطقه می فریبند، روزی هم جنگ و منازعه برخی را برچسب دینی مذهبی میدهند.

لذا دشمن بسیار ماهرانه تلاش می کند تا اوضاع را همچنان گل آلود نگهدارد تا به اهداف شومش برسد. جالبتر از این، هرگز دشمن اجازه دادن قربانی را به ملت خودش نداده و نمیدهد. قربانیان اصلی، متضررین اصلی و متاثرین اصلی ملت ما بوده، برعکس نفع و مفاد را همیش دشمن به سمت خودش هدایت و رهبری کرده است.

آنچه پر از وضاحت است اینکه مردم مان را نا خودآگاه به جنگ تحمیلی دخیل ساختند که در واقع جنگ ما نیست، منافع ما نیست، و اهداف ما را در پی ندارد. بیشترینه استفاده را کشورهای منطقه، کشورهای قدرتمند جهان می برند.

تا جاییکه همه شهروندان این کشور میدانند که این جنگ و جنگ حاضر در کشور هرگز منافع اسلامی و افغانی در پی نداشته فقط قدرت نمایی کشورهای قدرتمند بیش نیست. با توجه به این وضعیت ادامه جنگ در کشور یک خیانت نا بخشودنی برای عده‏ی محدودی از افغان هایی است که دشمن به عنوان بزرگترین حربه در مقابل برادرش از وی استفاده و سود می برد.

لذا یگانه راه خوشبختی، تعالی و رفاه دایمی همانا دراز کردن دست اخوت و برادری و صلح و همدلی است که می توانیم توسط آن به سرزمین رویایی مان پرواز کنیم. توسط همین صلح که به ارمغان می آید اشک مادران این سرزمین را پاک کنیم، مداوای درد مادری ضعیف و نحیف باشیم که هست و بودش را نزدیک به نیم قرن از دست داده است. مداوای آلام و زخمهای جوانان و نوجوانانی باشیم که بجز صدای تفنگ و باروت چیزی دیگر نشنیده اند.

و سرانجام التیام بخش زخمهای لاعلاجی باشیم که برما وارد ساختند و امروز دوایش را به هیچ قیمتی به دسترس مردم ما قرار نمیدهند. و این میسر نخواهد شد مگر به عزم و اراده ای که من و توی هموطن از اعماق قلب خود بر آورده و در تلاشِ رسیدن به صلح از خانه، محل، شهر و دیار خویش آغاز کنیم.

درباره ی سیــدامیــر قــریشــی

همچنین ببینید

گزارش کنفرانس: اسلام؛ دین اعتدال و میانه‏ روی

اسلام دین اعتدال و میانه روی است که در آیات و روایات زیادی بر این ...

خواهرم! این‏چنین می خواهمت!!!

خواهران مسلمان، نیمه ‏ی مکمل مردان و باعثه‏ ی بزرگی و منزلت شان اند. و ...

جایگاه مسجدالاقصی در اسلام

  نویسنده: احمد مخیمر برگردان: عبدالرحمن عزام پیوندِ قدسیت «مسجدالاقصی» با عقیده ی اسلامی از ...

گزارش از انجمن طبی اسلامی افغانستان در زون غرب

انجمن طبی اسلامی افغانستان در زون غرب در همکاری با جمعیت اصلاح، انجمن دکتوران چشم ...

کنفرانس درنگی بر سی و هشتمین سالروز تجاوز قشون سرخ شوروی سابق به افغانستان

📖گزارش کامل کنفرانس بخش ارتباطات جمعیت اصلاح (زون غرب)، به هدف معرفی و بررسی ابعاد ...

گزارش از انجمن طبی اسلامی افغانستان (ایما) در زون غرب

إیما_AIMA (انجمن طبی اسلامی افغانستان) به سلسله‌ی فعالیت‌های طبی رضاکارانه‌ی خود که بصورت کاملا رایگان ...

اخلاق رسول اللهﷺ چگونه بود؟

حضرت محمد صلی الله و علیه والسلام: رسول الله صلی الله علیه وسلم با اخلاق ...

بیانیه ی اخوان المسلمین در پیوند اعلان قدس به عنوان پایتخت اسرائیل

در سایه ی کش و قوس های سیاست تند و تیز اداره ی جدید آمریکا، ...

قدس؛ یکِ مان خواهد ساخت!

قدس؛ سرزمینی است که خداوند متعال در آن برکت قرار داده و به میوه ها ...

گردهمایی بزرگ مردم هرات در دفاع وحمایت از قدس

از آن‌جایی‌که بیت المقدس قبله‌ی اول مسلمانان و شهر قدس پایتخت ابدی دولت فلسطین است. ...

مژده قرآنی به حامیان قدس!

صهیونیزم غدار و حامیان صلیبی شان باید بدانند که حساب قدس از سایر نقاط جهان ...

اقصی خود را بشناسیم!

نوشته: دکتر تیسیر رجب تمیمی برگردان: عبدالرحمن عزام به باور مسلمانان مسجدالاقصی بعد از مسجدالحرام ...

با پیشوایِ بزرگ مان

نوشته: محب الدین الخطیب ترجمه: عبدالرحمن عزام هرگاه نیرو و توانم در زمینه ی دعوت، ...

گزارش از انجمن طبی اسلامی افغانستان (ایما) در زون غرب

که به شب باید جستن وطن یار نهان را… چه خوش سخنی ایست که می ...

میلادمحبوب مان خجسته باد

هیئت رهبری و اعضای جمعیت اصلاح افغانستان – هرات (انجمن اخلاق و معرفت) سالروز میلاد ...

از محبــوب مــان بگـوئیـــم

رسالــۀ کوچکــی با محتوای بسیار زیبا به مناسبت ماه ربیع الاول از محبوب مان بگوئیم. ...

پیامبر صلی الله علیه وسلم در سه صد کلمه

نوشته: دکتر راغب سرجانی ترجمه: عبدالرحمن عزام با تولد محمد خاتم پیامبران الهی، پاکیزه ترین ...

زموږ د محبوب ﷺ (۱۰۰) خویونه!

۱ – پر لار باندی یې په ارامی او عزت تګ کاوه ۲ – د ...

انس بن نضر؛ یکی از جان فدایانِ راه پیامبر

منبع: سایت قصه الاسلام برگردان: عبدالرحمن عزام کوتاه سخن؛ انس فرزند نضر رضی الله عنه، ...

او؛ محمد، پیامبرِ خدا است

نویسنده: ایهاب کمال احمد برگردان: عبدالرحمن عزام پیامبر اسلام کسی است که خداوند مبعوثش نموده ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

https://archive.org/download/TalaAlbadr.11/11.talaAlbadr.mp3