خانه / مقالات معرفت / کارهای روزانه ­ی مسلمان

کارهای روزانه ­ی مسلمان

* این که نیتت را تجدید نموده و توجهت را خالص برای الله عزوجل قرار دهی. الله متعال می فرماید: {وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِیَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّینَ حُنَفَاء وَیُقِیمُوا الصَّلَاهَ وَیُؤْتُوا الزَّکَاهَ وَذَلِکَ دِینُ الْقَیِّمَهِ } [البینه/۵]. (و [آنان]فرمان نیافته بودند جز آنکه خدا را بپرستند، و ایمان و عبادت را برای او از هرگونه شرکی خالص کنند، و حق گرا باشند، و نماز را برپا دارند، و زکات بپردازند؛ و این است آیین استوار و ثابت.)

* این که تا می توانی بر تکبیر تحریمه و صف اول در نماز صبح در مسجد محافظت نمایی. از ابوهریره (رضی الله عنه) روایت است که رسول الله (صلی الله علیه و سلم) فرمودند: «لو یعلم الناس ما فی النداء والصف الأول، ثم لم یجدوا إلا أن یستهموا علیه لاستهموا علیه» [متفق علیه] (اگر مردم ارزش اذان و ایستادن در صف اول نماز جماعت را می دانستند و [برای دستیابی به آن] راهی جز قرعه کشیدن نمی یافتند، قطعاً بر سر آن قرعه می کشیدند). و از عایشه (رضی الله عنها) نقل است که رسول الله (صلی الله علیه و سلم) فرمودند: «رکعتا الفجر خیر من الدنیا وما فیها» [رواه مسلم] (دو رکعت نماز صبح از دنیا و هرچه در آنست بهتر است).

* این که تا آن جا که ممکن است بر نماز های پنجگانه به جماعت در مسجد پایبندی داشته و جز در موقع ضرورت، هیچ فرضی را در خانه نخوانی. الله متعال فرموده است: {إِنَّ الصَّلاَهَ کَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ کِتَاباً مَّوْقُوتاً} [النساء۱۰۳].(بی تردید، نماز بر مومنان فرضی است دارای وقت معین).

* این که قرآن را فراوان تلاوت نموده و بکوشی ورد روزانه­ی تلاوتت از یک جزء کمتر نباشد و کوشش کن با تدبر و خشوع تلاوت نمایی. الله متعال می فرماید:{أَوْ زِدْ عَلَیْهِ وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِیلاً } [المزمل۴]. (یا بر آن [تلاوتت] بیفزا و قرآن را شمرده و روشن و با تأمل و دقت بخوان).

* این که در صورت امکان هر شب –و لو در حد دو رکعت- نماز شب داشته باشی. الله متعال می فرماید: {تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ یَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفاً وَطَمَعاً وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ یُنفِقُونَ}[السجده۱۶] (پهلوهایشان از بسترها در دل شب دور می‌شود [و بپا می‌خیزند و رو به درگاه خدا می آورند] و پروردگار خود را با بیم و امید می‌خوانند، و از آنچه به آنان روزی داده‌ایم انفاق می‌کنند). و می فرماید:{فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَّا أُخْفِیَ لَهُم مِّن قُرَّهِ أَعْیُنٍ جَزَاء بِمَا کَانُوا یَعْمَلُونَ } [السجده۱۷] (هیچ کس نمی‌داند چه پاداشهای مهمّی که مایه روشنی چشمهاست برای آنها پنهان داشته شده، این ها پاداشی است به پاس کارهائی که انجام می‌دادند!).

* این که در سحرگاهان از الله متعال استغفار بخواهی؛ به ویژه به وسیله­ی سردار استغفارها: «اللهم أنت ربی، لا إله إلا أنت، خلقتنی وأنا عبدک، وأنا على عهدک ووعدک ما استطعت، أعوذ بک من شر ما صنعت، أبوء لک بنعمتک علی وأبوء بذنبی فاغفر لی، فإنه لا یغفر الذنوب إلا أنت» [صحیح البخاری] (بار الها! تو پروردگار منی، جز تو معبودی نیست، مرا آفریدی و من بنده­ی تو هستم و تا حدی که بتوانم بر پیمان و وعده­ی تو وفادارم، از شر اعمال خودم به تو پناه می آورم، به همه­ی رحمت و نعمتت که بر من ارزانی داشتی، اقرار می کنم و به گناهم، اعتراف می نمایم پس مرا بیامرز که همانا جز تو کسی نیست که گناهان را بیامرزد). و این که بر آن مداومت ورزی.

* این که نماز ضحی را –و لو در حد دو رکعت- همواره ورد خویش قراردهی، البته پیامبر (صلی الله علیه وسلم) آن را هشت رکعت می خواندند. و ابوهریره (رضی الله عنه) را به ادای دو رکعت ضحی توصیه نمودند چنانچه از ابوهریره (رضی الله عنه) در صحیحین آمده است: «أوصانی خلیلی بثلاث: صیام ثلاثه أیام من کل شهر، ورکعتی الضحى، وأن أوتر قبل أن أنام» [متفق علیه] (دوست و محبوب من پیامبر – صلى الله علیه وآله وسلم – مرا توصیه فرمودند به: روزه­ی سه روز از هر ماه و انجام دادن دو رکعت نماز ضحی (چاشت) و این که قبل از آن که بخوابم، نماز وتر را بخوانم).

* این که بر اذکار و ادعیه­ی صبح و شام مداومت نموده و هنگام غروب، برادرانت در شرق و غرب دنیا را به یاد آوری. الله متعال می فرماید: {فَاصْبِرْ عَلَى مَا یَقُولُونَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا وَمِنْ آنَاء اللَّیْلِ فَسَبِّحْ وَأَطْرَافَ النَّهَارِ لَعَلَّکَ تَرْضَى} [سوره طه/۱۳۰] (پس در برابر آنچه می‌گویند، صبر کن! و پیش از طلوع آفتاب، و قبل از غروب آن؛ تسبیح و حمد پروردگارت را بجا آور؛ و همچنین در [برخی] از ساعات شب و اطراف روز [پروردگارت را] تسبیح گوی؛ باشد که [از الطاف الهی] خشنود شوی!)

* این که روزانه نفست را مورد محاسبه قرار دهی؛ هرچند به قدر پنج دقیقه قبل از خواب باشد و عزمت بر توبه را تجدید نمایی.

* این که در باره­ی مخلوقات الله متعال (هستی، دریاها، آسمان، کوهها، درختان و..) به تفکر و اندیشه بپردازی؛ هرچند با یک تامل کوتاهِ صادقانه از قلب باشد و بگویی: {رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هَذا بَاطِلاً سُبْحَانَکَ فَقِنَا عَذَابَ النَّارِ} [آلعمران/۱۹۱] (بار الها! اینها را بیهوده نیافریده‌ای! تو منزهی! ما را از عذاب آتش، نگاه دار!)

* این که در طول روز با وضو باشی و بعد از نقض وضو باز به تجدید آن کوشش نمایی؛ چرا که وضوء –همانگونه در حدیث نبوی آمده است- سلاح مومن است.

* این که روزانه در باره­ی رشته مورد تخصص خویش –اگر از اهل تخصص هستی- مطالعه نمایی هرچند به مقدار یک صفحه باشد. الله متعال فرموده است: {اقْرَأْ وَرَبُّکَ الْأَکْرَمُ } [العلق۳]. (بخوان که پروردگارت [از همه] بزرگوارتر است).

* این که روزانه ورزش منظم داشته باشی؛ هر چند ۲۰ دقیقه پیاده روی، نرمش، دوش و.. باشد. ابوهریره (رضی الله عنه) از پیامبر(صلی الله علیه وسلم) روایت می کند که فرمودند: «المؤمن القوی خیر وأحب إلى الله من المؤمن الضعیف، وفی کل خیر…» [صحیح مسلم] (مسلمان قوی نزد الله  از مسلمان ضعیف بهتر و دوست­داشتنی­تر است و[البته] در هر کدام شان خیر و خوبی است).

* در بیدارخوابی زیاده روی مکن بلکه شب زود بخواب و صبح زود بیدار شو که همین، روش رسول الله بوده است.

* این که هر گاه برایت فرصت مهیا شد با آنان که در اخلاق و عمل نخبه اند همراهی کن و شانه به شانه­ی ایشان بگرد. الله متعال می فرماید: {أُوْلَئِکَ الَّذِینَ هَدَى اللّهُ فَبِهُدَاهُمُ اقْتَدِهْ} [الأنعام/۹۰] (آنها کسانی هستند که الله هدایتشان کرده؛ پس به هدایت آنان اقتدا کن!)

* این که با دقت، اولویت های کار و زندگی ات را مشخص نمایی و آن چه مهم است ترا از آن چه مهمتر است باز ندارد. حضرت عمر (رضی الله عنه) می فرماید: «الله عزوجل کار شب را به روز قبول نمی کند و کار روز را به شب نمی پذیرد و نافله را قبول نمی کند تا آن که فرض را انجام دهی».

* این که پنج هدف برای خود تعیین نمایی که واضح و مشخص و قابل اجرا بوده و بالفور به انجام آن ها اقدام نمایی و کار امروز را به فردا موکول نکنی.

* این که از روحیه­ی خوش­بینی برخوردار بوده و به تغییر خود به سوی آینده­ی بهتر امیدوار باشی. الله متعال می فرماید: {وَلاَ تَهِنُوا وَلاَ تَحْزَنُوا وَأَنتُمُ الأَعْلَوْنَ إِن کُنتُم مُّؤْمِنِینَ } [آل عمران۱۳۹] (و سست نشوید! و غمگین نگردید! و شما برترید اگر ایمان داشته باشید!).

* این که خویشتن را به زیور صبر، پایداری، مجاهدت، جستجوی اجر و مزد در هرکاری و فروتنی در برابر الله متعال، آراسته ساخته و در هر مناسبتی روحیه­ی نشاط و جدیت را از نو در خود ایجاد نمایی. الله متعال می فرماید: {یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اصْبِرُواْ وَصَابِرُواْ وَرَابِطُواْ وَاتَّقُواْ اللّهَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ } [آل عمران۲۰۰]. (ای کسانی که ایمان آورده‌اید! [در برابر مشکلات و هوسها] استقامت کنید! و در برابر دشمنان [نیز]، پایدار باشید و از مرزهای خود، مراقبت کنید و از خدا بپرهیزید، باشد که رستگار شوید!)

* این که با فرزندان و فامیل خویش بنشینی؛ هر چند در حد نیم ساعت باشد و با ایشان گرم بگیری؛ با قصه­ی کوتاهی، یا بیان خاطره­ای، یا مزاحی نمکین یا بیان نکته ای در اخلاق و آداب و یا آیه ای از قرآن و یا حدیثی از پیامبر (صلی الله علیه وسلم).

* این که در ادای حقوق دیگران جدی بوده و از خود کوتاهی نشان ندهی؛ به ویژه حقوق والدین، حقوق خانم، حقوق فرزندان، حقوق همسایگان، حقوق اقارب، برادران و دوستان.

* این که روزه­ی نافله بسیار داشته باشی، به ویژه ۱۳ و ۱۴ و ۱۵ هر ماه، دوشنبه و پنجشنبه از هر هفته، از ماه محرم و رجب و شعبان، نُه روز اول ذوالحجه و سایر ایام الله.. طبق روایت ابوهریره (رضی الله عنه)، پیامبر (صلی الله علیه و سلم) در آنچه از پروردگار شان نقل می نمودند، فرمودند: «کل عمل ابن آدم له إلا الصوم فإنه لی وأنا أجزی به» [صحیح البخاری]. (تمام اعمال بنی­آدم از خود اوست؛ جز روزه که از من است و من خود پاداش آن را می پردازم)

* این که تا آن جا که ممکن است مواظب چشم خویش باشی و از جانب تو آزاری به مردم نرسد و از کسی غیبت نکنی و زبان را در کنترل داشته باشی و در خوردنی و نوشیدنی ات در پی حلال باشی. الله متعال می فرماید: {وَلاَ تَقْفُ مَا لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ کُلُّ أُولئِکَ کَانَ عَنْهُ مَسْؤُولاً } [الإسراء۳۶] (از آنچه به آن آگاهی نداری، پیروی مکن، چرا که گوش و چشم و دل، همه مسؤولند)

* این که در هر حال زبانت به یاد الله بجنبد؛ سوار بر عراده، حین رفت­وآمد و در هرحال ممکن. الله می فرماید: {..الَّذِینَ یَذْکُرُونَ اللّهَ قِیَاماً وَقُعُوداً وَعَلَىَ جُنُوبِهِمْ وَیَتَفَکَّرُونَ فِی خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هَذا بَاطِلاً سُبْحَانَکَ فَقِنَا عَذَابَ النَّارِ } [آل عمران۱۹۱] (..همانها که خدا را در حال ایستاده و نشسته، و آنگاه که بر پهلو خوابیده‌اند، یاد می‌کنند؛ و در اسرار آفرینش آسمانها و زمین می‌اندیشند؛ [و می‌گویند:] بار الها! اینها را بیهوده نیافریده‌ای! منزهی تو! ما را از عذاب آتش، نگاه دار!)

* این که کارهای روزانه ات را روی جدولی بنویسی و در انجام آن ها بکوشی و آن چه امروز نشد فردا در انجام آن جدی باشی. الله متعال می فرماید: {یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنظُرْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِیرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ } [الحشر۱۸] (ای کسانی که ایمان آورده‌اید از [مخالفت] خدا بپرهیزید؛ و هر کس باید بنگرد تا برای فردایش چه چیز از پیش فرستاده؛ و از خدا بپرهیزید که خداوند از آنچه انجام می‌دهید آگاه است!)

* کوشش کن زیاد نخوابی، به شش ساعت خواب در شبانه روز اکتفا کن؛ طوری که یک ساعت آن را در چاشت و پنج ساعت دیگر را در شب بخواب و در کارهای روزانه زیاد خود را خسته مکن تا از لذت عبادت محروم نمانی.

* زیاد به یاد مرگ باش؛ مرگی که تمامی خوشی ها را نابود و جماعت ها را متفرق می سازد و در دنیا مانند یک غریب یا عابر راه زندگی کن. چنان که پیامبر(صلی الله علیه وسلم) فرمودند: «کن فی الدنیا کأنک غریب أو عابر سبیل» [صحیح مسلم] (در دنیا چنان باش که گویی غریب یا عابری در راه هستی). ابن عمر که سخت تحت تاثیر این نصیحت قرار داشت، می فرمود: «چون صبح کردی منتظر شام مباش و چون بر تو شب آمد در انتظار صبح به سر مبر. از صحت خویش برای بیماری و از زندگی ات برای مرگ توشه ای برگیر.

* از پرخوری و زیاده روی در طعام بپرهیز و توصیه­ی پیامبر (صلی الله علیه وسلم) را اجابت کن آن جا که فرمودند: «نحن قوم لا نأکل حتى نجوع وإذا أکلنا لا نشبع» (ما قومی هستیم که نمی خوریم تا گرسنه نشویم و آن گاه که غذا می خوریم سیر نمی خوریم)

* این که صفات دهگانه ای که خاصه­ی یک مسلمان ملتزم و مسوولیت شناس است را در خود ایجاد کنی و آن عبارت است از: جسمی قوی، اخلاقی استوار، فکری روشن، قادر برکسب و کار، عقیده­ی سالم، عبادت درست، مجاهد بانفس، حریص بر وقت، منظم در امور و مفید برای دیگران.

* این که نشانه های دعوتگران در شخصیت تو فراهم آید که عبارت است از: گشاده­رویی، تلاوت، نماز، سربازی و اخلاق نیکو.

استاد ضیاء احمد فاضلی

درباره ی amweb

همچنین ببینید

« اراکان » درد غیر قابل فراموش!

نوشته: أشرف السبع ترجمه: عبدالخالق احسان درین مختصر از سرزمینی در جهان سخن می گویم ...

بررسی موضع گیری ها در قبال غریزه جنسی

نویسنده: ضیاءاحمد فاضلی استاد پوهنتون هرات بی¬تردید، نحوه نگاه ملت ها به غریزه جنسی و ...

شایسته ی انتخاب شدن باش!

نویسنده: دکتر جمال عبدالستار مترجم: محمد زبیر جامی پیروزی حق، حقیقت و عقیده¬ی راسخی است ...

محمد مارک تا آغوش اسلام

محمد مارک یکی از هزاران نفری است که در سرای وسیع اسلام قدم گذاشته است. ...

بهترین و درست کارترین باشیم!

یکی از مهمترین عوامل موفقیت در همه امور زندگی و رسیدن به سعادت و نیکبختی ...

برخی از جنبه های تمدنی رسالت اسلام

نویسنده: ابراهیم ترکاوی ترجمه: ناصراحمد هروی الله متعال دین اسلام را -که در تمام زمانها ...

نگاهی به رویارویی دو تمدن

به قلم: محمود مدرس نور آمدن کشورهای غربی که وارث و نماد استعمارگران دیروز و ...

او؛ پیامبرِ مهربانی‏ها بود

نویسنده: عبدالرحمن عزام تاریکی همه‏جا را فرا گرفته بود، چراغ‏های فروزانی که پیامبران الهی، با ...

پیامدهای ناگوار نبود وحدت ملی

نویسنده: امین الله معتصم شکی نیست که انسان در زندگی اجتماعی خود نیاز به یک ...

و آفتاب دوباره طلوع خواهد کرد

سرزمینی که روزگاری خورشیدش در ترکستان شرقی طلوع می¬کرد و در مغرب اسلامی غروب می¬نمود، ...

هفت گام تا آینده‏ی درخشان فرزندان

نوشته‌: فریدون فرحت مسئول موسسه تعلیمی خصوصی آینده سازان ۲ خانواده به حیث اولین نهاد ...

مسجد، سازنده‏ ی امت

نوشته: محمد ابراهیم یوسفی در طول تاریخ زندگی بشری همواره انسانیت در پی آن بوده ...

تفکر و اندیشیده‌ورزی، بهار دعوتگری

نگارنده: دکتر رمضان فوزی بدینی گزارنده: نعمت الله سبحانی اهمیت تفکر: الله عز و جل ...

پیامدهای ناگوار نبود وحدت ملی

نویسنده: امین الله معتصم شکی نیست که انسان در زندگی اجتماعی خود نیاز به یک ...

بررسی رابطه میان فهم اسلام و نابسامانی های کنونی مسلمانان

نوشته: عبدالباری قانت استاد دانشکده شرعیات دانشگاه هرات چکیده: فهم نادرست و کج از دین ...

کودکان، قربانی جنجال های خانوادگی

منبع: اسلام ویب برگردان: محفوظه جامی اختلافات بین زن و شوهر بیشترین تأثیر منفی را ...

برتری‌جویی و خودبهتربینی؛ در آیینه ی تاریخ و قرآن

نویسنده: فضل الرحمن فقیهی استاد دانشگاه هرات جاهلیت پیر یا قوم‌پرستی جاهلانه، میراث شوم و ...

رحمت، نخستین خشت در بنای تعاملات‏مان

نوشته: د. علی القره داغی ترجمه: محفوظه جامی الاحمدی هرگاه نگاهی به جهان پیرامون مان ...

گفتار فربه تر از رفتار

عبدالقدیر صالحی دوست دارم این نوشته را با یک پرسش آغاز کنم. پرسشی که ذهن ...

کتاب‌فروشی‌ها را ببندید و … بگشایید

نگارنده: عبد الکریم بکار گزارنده: نعمت الله سبحانی پژوهش‌گری می‌گوید: در پایتخت یکی از کشور‌های ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

https://archive.org/download/TalaAlbadr.11/11.talaAlbadr.mp3