خانه / صفحه اصلی / آرشیو مطالب / دین و سعادت آدمی

دین و سعادت آدمی

نگاشته‌ی: نعمت الله سبحانی

در اذهان برخی چنین رسوخ نموده است، که گویا دین آمده است تا برخی قید و قیود و تکلفاتی را برای آدمیان وضع نماید و ایشان را از نعمت‌ها و بهره‌های گیتی محروم نماید، این پندار نه تنها به دین‌ستیزان منحصر شده است؛ که متاسفانه برخی از دین‌داران نیز به چنین پنداری گرفتار شده اند. ایشان چنین می‌پندارند که محروم بودن از مزایای دنیوی و ستایش مرگ و دنیا گریزی، فقر و محرومیت، حزن و اندوه از نشانه‌های ایمان است و در مقابل، بهره‌جستن از نعمت‌های دنیوی، سرور و شادی، غنا و بی‌نیازی، محبت و دوستی؛ نشانی از محروم بودن از تقرب الهی و دنیا دوستی و عقبی گریزی است.

دنیا، سرای آزمون و ابتلا است و آزمونی را که الله سبحانه و تعالی برای آدمیان وضع نموده است هر دو را در بر می‌گیرد، برخی را به وسیله‌ی مصیبت‌ها و گرفتاری‌ها مورد آزمایش قرار می‌دهد ولی برخی دیگر را به وسیله‏ی نعمت‌ها و بخشش‌ها، مورد ابتلا قرار می‌دهد، تا ببیند چه کسی صابر است و چه کسی شاکر.

الله سبحانه و تعالی حضرت سلیمان و ذوالقرنین را به وسیله‌ی نعمت‌های بی شمارش مورد آزمون قرار می‌دهد و در مقابل اکثر پیامبرانش را به وسیله مصیبت‌ها و آزمون‌های گوناگونی می‌آزماید و هر یک در برابر این ابتلاء ها مؤفق و کامیاب، شاکر و صابر؛ بیرون می‌شوند.

پروردگار عالمیان هنگامی که آدم علیه السلام را به زمین فرستاد؛ برایش چنین فرمود: {فَمَنْ تَبِعَ هُدَایَ فَلَا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلَا هُمْ یَحْزَنُونَ} [البقره: ۳۸] «کسانی که از من پیروی کنند، نه ترسی بر آنان خواهد بود و نه غمگین خواهند شد». در این آیه هدف نهایی انسان را رهایی از ترس و اندوه بر شمرده است؛ دین نیامده است تا انسان را در زندگی به مشقت و سختی بیندازد، بلکه آمده تا وی را از بندها و مشقات رهایی بخشد و به آرامش روان و آسایش جسم و جان برساند، دین آمده تا انسان در دنیا و آخرت سعادت‌مند و خوشبخت باشد. دین آمده تا انسان احساس تنهایی نکند، بلکه در لحظاتی که تک و تنها است، احساس نماید که آفریدگاری دارد که وی‌ را می‌بیند و مراقب وی است و می‌تواند به وسیله دعا و نیایش خود را از تنهایی رهایی بخشد، غم‌ها را بزداید و شادی‌ها را کمایی نماید و به اطمینان قلبی نایل آید.

دین برای آدمیان نمی‌گوید که شما در این دنیا کار نمایید تا نتایج آن را فقط در سرای آخرت بگیرید؛ بلکه الله سبحانه و تعالی می‌فرماید:‌ {مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَکَرٍ أَوْ أُنْثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیَاهً طَیِّبَهً وَلَنَجْزِیَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ مَا کَانُوا یَعْمَلُونَ} [النحل: ۹۷] «هرکس چه زن و چه مرد کار شایسته انجام دهد و مؤمن باشد، بدو [در این دنیا] زندگی پاکیزه و خوشایندی می بخشیم و [در آن دنیا] پاداش [کارهای خوب و متوسّط و عالی] آنان را بر طبق بهترین کارهای‌شان خواهیم داد».

در این آیه کریمه الله سبحانه و تعالی پاداش کسانی را که کار شایسته انجام می‌دهند، وعده داده است که زندگی پاکیزه و آسوده‌ی را توأم با آرامش عطا می‌نماید و در روز بازپسین نیز برای‌شان مزدِ وفیر و اجر جزیل عنایت می‌کند. ولی بر عکس کسانی که اهل عمل شایسته نیستند و دست به گناه و معصیت می‌زنند، زندگی شان را مکدر ساخته و در همین دنیا دچار اضطراب و فشار روانی شده و سپس در آخرت نیز جزا داده خواهند شد.

زندگی پاکیزه همراه با آرامش روحی و جسمی بزرگ‌ترین آرزوی هر انسان است که فقط می‌تواند آن را در پرتو دین و ایمان متین به آفریدگار هستی کمایی نماید و بس، سوای آن جز حیرانی و ویلانی، سرگردانی و پریشانی چیزی دیگری نیست.

« دین برای مردم نمی‌گوید که بشتابید به سوی مرگ، بلکه قرآن‌کریم این واقعیت را برای انسان مصیبت بر شمرده است، می‌فرماید:‌ {فَأَصَابَتْکُمْ مُصِیبَهُ الْمَوْتِ} [المائده: ۱۰۶] (بلای مرگ دامنگیرتان شد).

اما کسی که تنها به زندگی دنیا باور دارد، در کابوس فنا و نابودی می‌زید حتا قبل از این که مرگ به سراغش بی‌آید، عمرش در ترس و لرز، حرص و آز، پریشانی و نگرانی؛ می‌گذرد، همیشه دچار نگرانی آن چیزی است که می‌آید و افسوس چیزی را می‌خورد که از دست داده است. این که دین بر زندگی جاویدان آخرت ترکیز می‌نماید، هدفش این است تا گره‌ها و پیچیدگی‌های مرگ را بگشاید و انسان را از کابوس فنا رهایی بخشیده و نیروی مثبت وسازنده‌ی حیات را جهت زندگی عطا نماید. بدین جهت، ایمان به آخرت فراخوانی به سوی دنیاگریزی نیست بلکه فراخوانی است که انسان را از پیچیدگی‌های مرگ و کابوس فنا رهایی می‌بخشد و برای زندگی دنیوی آرامش و آسایش می‌دهد». (الدین و الحیاه الطیبه: احمد ابو رتیمه)

پروردگار آدمیان دینش را فرستاده، تا انسان‌ها احساس پوچی و هیچی نکنند، و پاسخ پرسش‌های که همیشه ذهن آدمیان را از بدو آفرینش به خود مشغول نموده است، داده باشد، پرسش‌های اساسی همچو؛ از کجا آمده‌ام؟ به کجا می‌روم؟ آمدنم بهر چه بود؟ و دیگر پرسش‌های که در جهان افسوس زده‌‌ای ما وجود دارد، در حقیقت دین آمده است، تا به زندگی ما معنا بخشد و هدف از زندگی و هستی خویش را در یابیم: {أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَاکُمْ عَبَثًا وَأَنَّکُمْ إِلَیْنَا لَا تُرْجَعُونَ} [المؤمنون: ۱۱۵] «آیا گمان برده‌اید که ما شما را بیهوده آفریده‌ایم و [حکمت و فلسفه‌ای در آفرینش شما نیست، این است که به فساد پرداخته‌اید؟ و چنین انگاشته‌اید که] به سوی ما [برای حساب و کتاب] برگردانده نمی‌شوید».

دین آمده است، تا رهنمایی زندگی ما باشد، آمده تا به ما بفهماند که چگونه سعادت مند و خوشبخت بزییم، چگونه حقوق دیگران را رعایت نماییم و همه در یک فضایی از اخوت و برادری و برابری بدون هیچ‌گونه ظلم و تعدی با همدیگر زندگی نماییم. دین آمده است تا برای آدمیان بفهماند که چه چیزهای به نفع شما است و چه چیزهای به ضرر شما است، تا در پرتو رهنمودهایش خوبی‌ها را کمایی نموده و از بدی‌ها دوری نماییم.

و سخنم را با نوشته زیبای دکتر عائض القرنی به پایان می‌رسانم، وی در کتاب بسیار زیبایش که به فارسی نیز تحت عنوان «غم مخور» ترجمه گردیده است، می‌‌فرماید: « من سخنان علمای اسلام، تاریخ نویسان و ادیبان را به طور کلی بررسی کرده‌ام و هیچ سخنی در مورد نگرانی، اضطراب و بیماری روحی در آن‌ها نیافتم، دلیلش آن است که آنان در پناه دین‌شان در امنیت و آرامش زیستند و زندگی‌شان عاری از هر گونه پیچیدگی و سختی بود:‌ {وَالَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَآمَنُوا بِمَا نُزِّلَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَهُوَ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ کَفَّرَ عَنْهُمْ سَیِّئَاتِهِمْ وَأَصْلَحَ بَالَهُمْ } [محمد: ۲] «و اما کسانی که ایمان بیاورند و کارهای نیک و شایسته بکنند، و چیزی را باور دارند که بر محمد نازل شده است – و آن هم حق است و از سوی پروردگارشان آمده است – خداوند گناهانشان را می‌بخشاید و بدیهای‌شان را نادیده می‌گیرد، و حال و وضعشان را خوب می‌سازد».

درباره ی احمد صمیم منیب

همچنین ببینید

پروژه ی یهودی مسیحی

نویسنده:‌ د. محمد عماره ترجمه: عبدالخالق احسان کیان صهیونیزم اشغاگر بر سرزمین فلسطین، پروژه¬ی غربی ...

او؛ پیامبرِ مهربانی‏ها بود

نویسنده: عبدالرحمن عزام تاریکی همه‏جا را فرا گرفته بود، چراغ‏های فروزانی که پیامبران الهی، با ...

پیامدهای ناگوار نبود وحدت ملی

نویسنده: امین الله معتصم شکی نیست که انسان در زندگی اجتماعی خود نیاز به یک ...

و آفتاب دوباره طلوع خواهد کرد

سرزمینی که روزگاری خورشیدش در ترکستان شرقی طلوع می¬کرد و در مغرب اسلامی غروب می¬نمود، ...

هفت گام تا آینده‏ی درخشان فرزندان

نوشته‌: فریدون فرحت مسئول موسسه تعلیمی خصوصی آینده سازان ۲ خانواده به حیث اولین نهاد ...

مسجد، سازنده‏ ی امت

نوشته: محمد ابراهیم یوسفی در طول تاریخ زندگی بشری همواره انسانیت در پی آن بوده ...

تفکر و اندیشیده‌ورزی، بهار دعوتگری

نگارنده: دکتر رمضان فوزی بدینی گزارنده: نعمت الله سبحانی اهمیت تفکر: الله عز و جل ...

پیامدهای ناگوار نبود وحدت ملی

نویسنده: امین الله معتصم شکی نیست که انسان در زندگی اجتماعی خود نیاز به یک ...

بررسی رابطه میان فهم اسلام و نابسامانی های کنونی مسلمانان

نوشته: عبدالباری قانت استاد دانشکده شرعیات دانشگاه هرات چکیده: فهم نادرست و کج از دین ...

کودکان، قربانی جنجال های خانوادگی

منبع: اسلام ویب برگردان: محفوظه جامی اختلافات بین زن و شوهر بیشترین تأثیر منفی را ...

برتری‌جویی و خودبهتربینی؛ در آیینه ی تاریخ و قرآن

نویسنده: فضل الرحمن فقیهی استاد دانشگاه هرات جاهلیت پیر یا قوم‌پرستی جاهلانه، میراث شوم و ...

خستگی روحی در میدان دعوت ، نشانه، عوامل و راه حل

نوشته: عبدالحمید البلالی / ترجمه: عبدالخالق احسان تعریف: خستگی روحی به معنی ضعیف شدن تأثر ...

حرمت دخانیات از دیدگاه اسلام

نوشته: دکتور یوسف قرضاوی ترجمه: عبدالخالق احسان گیاه معروفی که به نام تنباکو یاد می ...

رحمت، نخستین خشت در بنای تعاملات‏مان

نوشته: د. علی القره داغی ترجمه: محفوظه جامی الاحمدی هرگاه نگاهی به جهان پیرامون مان ...

آثار و پیامدهای اصلاح

نویسنده: محی الدین عریف شکیبانی تغییر و تحول جزء لاینفک طبیعت و سرشت مادیات است، ...

جنایت تمدن معاصر بر انسانیت و راه نجات از آن

نویسنده: دکتور إبراهیم الترکاوی / ترجمه:‌ عبدالخالق احسان هیچ کس نمی تواند، منکر جنایت تمدن ...

خجالت در دعوت دیگران، نشانه ها، عوامل و راه حل ها

نویسنده : عبدالحمید بلالی / ترجمه: عبدالخالق احسان تعریف: خجالت در دعوت دیگران عبارت از ...

وصف بهشت با استناد به آیات قرآن کریم!

برادر عزیزم: به سوی مغفرت پروردگارتان و بهشتی که عرض آن به اندازه آسمان و ...

گفتار فربه تر از رفتار

عبدالقدیر صالحی دوست دارم این نوشته را با یک پرسش آغاز کنم. پرسشی که ذهن ...

تغییر خودی

درین برهه از زمان، امت اسلامی به کشتیِ شکسته‏ی از هم‌گسسته‌ و توفان‏زده ای می ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

https://archive.org/download/TalaAlbadr.11/11.talaAlbadr.mp3