خانه / صفحه اصلی / آرشیو مطالب / دین و سعادت آدمی

دین و سعادت آدمی

نگاشته‌ی: نعمت الله سبحانی

در اذهان برخی چنین رسوخ نموده است، که گویا دین آمده است تا برخی قید و قیود و تکلفاتی را برای آدمیان وضع نماید و ایشان را از نعمت‌ها و بهره‌های گیتی محروم نماید، این پندار نه تنها به دین‌ستیزان منحصر شده است؛ که متاسفانه برخی از دین‌داران نیز به چنین پنداری گرفتار شده اند. ایشان چنین می‌پندارند که محروم بودن از مزایای دنیوی و ستایش مرگ و دنیا گریزی، فقر و محرومیت، حزن و اندوه از نشانه‌های ایمان است و در مقابل، بهره‌جستن از نعمت‌های دنیوی، سرور و شادی، غنا و بی‌نیازی، محبت و دوستی؛ نشانی از محروم بودن از تقرب الهی و دنیا دوستی و عقبی گریزی است.

دنیا، سرای آزمون و ابتلا است و آزمونی را که الله سبحانه و تعالی برای آدمیان وضع نموده است هر دو را در بر می‌گیرد، برخی را به وسیله‌ی مصیبت‌ها و گرفتاری‌ها مورد آزمایش قرار می‌دهد ولی برخی دیگر را به وسیله‏ی نعمت‌ها و بخشش‌ها، مورد ابتلا قرار می‌دهد، تا ببیند چه کسی صابر است و چه کسی شاکر.

الله سبحانه و تعالی حضرت سلیمان و ذوالقرنین را به وسیله‌ی نعمت‌های بی شمارش مورد آزمون قرار می‌دهد و در مقابل اکثر پیامبرانش را به وسیله مصیبت‌ها و آزمون‌های گوناگونی می‌آزماید و هر یک در برابر این ابتلاء ها مؤفق و کامیاب، شاکر و صابر؛ بیرون می‌شوند.

پروردگار عالمیان هنگامی که آدم علیه السلام را به زمین فرستاد؛ برایش چنین فرمود: {فَمَنْ تَبِعَ هُدَایَ فَلَا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلَا هُمْ یَحْزَنُونَ} [البقره: ۳۸] «کسانی که از من پیروی کنند، نه ترسی بر آنان خواهد بود و نه غمگین خواهند شد». در این آیه هدف نهایی انسان را رهایی از ترس و اندوه بر شمرده است؛ دین نیامده است تا انسان را در زندگی به مشقت و سختی بیندازد، بلکه آمده تا وی را از بندها و مشقات رهایی بخشد و به آرامش روان و آسایش جسم و جان برساند، دین آمده تا انسان در دنیا و آخرت سعادت‌مند و خوشبخت باشد. دین آمده تا انسان احساس تنهایی نکند، بلکه در لحظاتی که تک و تنها است، احساس نماید که آفریدگاری دارد که وی‌ را می‌بیند و مراقب وی است و می‌تواند به وسیله دعا و نیایش خود را از تنهایی رهایی بخشد، غم‌ها را بزداید و شادی‌ها را کمایی نماید و به اطمینان قلبی نایل آید.

دین برای آدمیان نمی‌گوید که شما در این دنیا کار نمایید تا نتایج آن را فقط در سرای آخرت بگیرید؛ بلکه الله سبحانه و تعالی می‌فرماید:‌ {مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَکَرٍ أَوْ أُنْثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیَاهً طَیِّبَهً وَلَنَجْزِیَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ مَا کَانُوا یَعْمَلُونَ} [النحل: ۹۷] «هرکس چه زن و چه مرد کار شایسته انجام دهد و مؤمن باشد، بدو [در این دنیا] زندگی پاکیزه و خوشایندی می بخشیم و [در آن دنیا] پاداش [کارهای خوب و متوسّط و عالی] آنان را بر طبق بهترین کارهای‌شان خواهیم داد».

در این آیه کریمه الله سبحانه و تعالی پاداش کسانی را که کار شایسته انجام می‌دهند، وعده داده است که زندگی پاکیزه و آسوده‌ی را توأم با آرامش عطا می‌نماید و در روز بازپسین نیز برای‌شان مزدِ وفیر و اجر جزیل عنایت می‌کند. ولی بر عکس کسانی که اهل عمل شایسته نیستند و دست به گناه و معصیت می‌زنند، زندگی شان را مکدر ساخته و در همین دنیا دچار اضطراب و فشار روانی شده و سپس در آخرت نیز جزا داده خواهند شد.

زندگی پاکیزه همراه با آرامش روحی و جسمی بزرگ‌ترین آرزوی هر انسان است که فقط می‌تواند آن را در پرتو دین و ایمان متین به آفریدگار هستی کمایی نماید و بس، سوای آن جز حیرانی و ویلانی، سرگردانی و پریشانی چیزی دیگری نیست.

« دین برای مردم نمی‌گوید که بشتابید به سوی مرگ، بلکه قرآن‌کریم این واقعیت را برای انسان مصیبت بر شمرده است، می‌فرماید:‌ {فَأَصَابَتْکُمْ مُصِیبَهُ الْمَوْتِ} [المائده: ۱۰۶] (بلای مرگ دامنگیرتان شد).

اما کسی که تنها به زندگی دنیا باور دارد، در کابوس فنا و نابودی می‌زید حتا قبل از این که مرگ به سراغش بی‌آید، عمرش در ترس و لرز، حرص و آز، پریشانی و نگرانی؛ می‌گذرد، همیشه دچار نگرانی آن چیزی است که می‌آید و افسوس چیزی را می‌خورد که از دست داده است. این که دین بر زندگی جاویدان آخرت ترکیز می‌نماید، هدفش این است تا گره‌ها و پیچیدگی‌های مرگ را بگشاید و انسان را از کابوس فنا رهایی بخشیده و نیروی مثبت وسازنده‌ی حیات را جهت زندگی عطا نماید. بدین جهت، ایمان به آخرت فراخوانی به سوی دنیاگریزی نیست بلکه فراخوانی است که انسان را از پیچیدگی‌های مرگ و کابوس فنا رهایی می‌بخشد و برای زندگی دنیوی آرامش و آسایش می‌دهد». (الدین و الحیاه الطیبه: احمد ابو رتیمه)

پروردگار آدمیان دینش را فرستاده، تا انسان‌ها احساس پوچی و هیچی نکنند، و پاسخ پرسش‌های که همیشه ذهن آدمیان را از بدو آفرینش به خود مشغول نموده است، داده باشد، پرسش‌های اساسی همچو؛ از کجا آمده‌ام؟ به کجا می‌روم؟ آمدنم بهر چه بود؟ و دیگر پرسش‌های که در جهان افسوس زده‌‌ای ما وجود دارد، در حقیقت دین آمده است، تا به زندگی ما معنا بخشد و هدف از زندگی و هستی خویش را در یابیم: {أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَاکُمْ عَبَثًا وَأَنَّکُمْ إِلَیْنَا لَا تُرْجَعُونَ} [المؤمنون: ۱۱۵] «آیا گمان برده‌اید که ما شما را بیهوده آفریده‌ایم و [حکمت و فلسفه‌ای در آفرینش شما نیست، این است که به فساد پرداخته‌اید؟ و چنین انگاشته‌اید که] به سوی ما [برای حساب و کتاب] برگردانده نمی‌شوید».

دین آمده است، تا رهنمایی زندگی ما باشد، آمده تا به ما بفهماند که چگونه سعادت مند و خوشبخت بزییم، چگونه حقوق دیگران را رعایت نماییم و همه در یک فضایی از اخوت و برادری و برابری بدون هیچ‌گونه ظلم و تعدی با همدیگر زندگی نماییم. دین آمده است تا برای آدمیان بفهماند که چه چیزهای به نفع شما است و چه چیزهای به ضرر شما است، تا در پرتو رهنمودهایش خوبی‌ها را کمایی نموده و از بدی‌ها دوری نماییم.

و سخنم را با نوشته زیبای دکتر عائض القرنی به پایان می‌رسانم، وی در کتاب بسیار زیبایش که به فارسی نیز تحت عنوان «غم مخور» ترجمه گردیده است، می‌‌فرماید: « من سخنان علمای اسلام، تاریخ نویسان و ادیبان را به طور کلی بررسی کرده‌ام و هیچ سخنی در مورد نگرانی، اضطراب و بیماری روحی در آن‌ها نیافتم، دلیلش آن است که آنان در پناه دین‌شان در امنیت و آرامش زیستند و زندگی‌شان عاری از هر گونه پیچیدگی و سختی بود:‌ {وَالَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَآمَنُوا بِمَا نُزِّلَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَهُوَ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ کَفَّرَ عَنْهُمْ سَیِّئَاتِهِمْ وَأَصْلَحَ بَالَهُمْ } [محمد: ۲] «و اما کسانی که ایمان بیاورند و کارهای نیک و شایسته بکنند، و چیزی را باور دارند که بر محمد نازل شده است – و آن هم حق است و از سوی پروردگارشان آمده است – خداوند گناهانشان را می‌بخشاید و بدیهای‌شان را نادیده می‌گیرد، و حال و وضعشان را خوب می‌سازد».

درباره ی احمد صمیم منیب

همچنین ببینید

عزل عثمانی چرا!؟

عزل عثمانی چرا!؟ همه نیک می‌دانیم که در وضعیت جاری کشور تنها با جدّیت، تلاش، ...

چرا سیّدقطب را دوست دارم؟

نوشته: احسان الفقیه / ترجمه: عبدالخالق احسان ۱) سیّدقطب را بر خلاف میل کینه‌توزان، ستمگران، ...

کمّ یا کیف، جسم یا جان!؟

نوشته‌ی بصیراحمد مبصّر از پر ارزش‌ترین گزاره‌های شرعی، مقدّم داشتن کیفیت بر کمیّت انگاشته می‌شود. ...

چگونه در آموزشگاه رمضان تقوا بیاموزیم؟

نویسنده: عبدالخالق احسان ماه مبارک رمضان بسان مدرسه و آموزشگاهی می‌ماند که در آن مضامینی ...

گزارش اهداء جوایز مسابقه احیای رمضان!

دو شنبه ۱۴ جوزا ۱۳۹۶ فهم آموزه‏های اسلامی و شناخت دقیق معارف آن از بایسته‏های ...

رحمت پیامبر صلی الله علیه و سلم در جهاد

نویسنده : دکتور راغب سرجانی مترجم : عزیز الله حفیظ در ابتدا شاید بعضی از ...

در دهه‏ی اخیر رمضان چه کنیم؟!

نویسنده: دکتر محمد عریفی با استدلال به عملکردِ پیامبر صلی الله علیه وسلم می توان ...

انفاق در رمضان

نویسنده: شیخ محمد حسن الددو برگردان: عبدالرحمن عزام از زمره‏ی عمده‏ترین آزمایش‏های الهی که با ...

اهمیت مطالعه و چگونگی بهرمند شدن از مطالعه

نوشته: عبدالخالق احسان دانشمندان و علمای که اهمیت کتاب و مطالعه را درست درک کرده ...

ویژ‌ه‌گی‌های شش گانه مربی

نگارنده: عبد العزیز عماری گزارنده: نعمت الله سبحانی مربی موفق و کامیاب دارای ویژگی‌هایی است ...

برتری‌جویی و خودبهتربینی؛ در آیینه ی تاریخ و قرآن

نویسنده: فضل الرحمن فقیهی استاد دانشگاه هرات جاهلیت پیر یا قوم‌پرستی جاهلانه، میراث شوم و ...

باید اُمید داشت، باید اُمید کاشت!

نوشته‌‌ی: دکتور إحسان الفقیه ترجمه و تعبیر: بصیراحمد مبصّر اگر برگ‌ های انباشته شده در ...

آیا عبادات مانع تولید، و ضیاع وقت است؟

نوشته:‌ دکتور یوسف قرضاوی / ترجمه:‌عبدالخالق احسان برخی می گویند:‌ هر باور دینی، بر ایمان ...

امتحان مسابقۀ احیای رمضان!

جمعه؛ ۴ جوزای ۱۳۹۷ مسابقۀ احیای رمضان که در آن حدود ۵۰۰۰ کتاب توزیع و ...

پیش از اینکه فرزندت را تنبیه‌ کنی!

نویسنده: محمد المهدی- روانپزشک ترجمه: عبدالخالق احسان تنبیه و مجازات از جمله آخرین وسایل تربیتی ...

گزارش برنامه افطار الصائم جمعیت اصلاح افغانستان – هرات

بدون شک اسلام دین مورد پسند الله برای بشریت است و اعتصام به این دین ...

هفته و ماه مسلمان

نوشته:‌ استاد ضیاء احمد فاضلی اعمال هفته وار * این که نماز صبح روز جمعه ...

نه طریق دوستانست و نه شرط مهربانی

نه طریق دوستانست و نه شرط مهربانی که به دوستان یک دل سر دست برفشانی ...

اندرزهایی ارزنده

نویسنده: دکتر طارق سویدان برگردان: عبدالرحمن عزام زمینه­ی اول: سفر کن و به سیر و ...

برنامه ای رمضانی!

نوشته‌ی:  د.طارق سویدان برگردان:  بصیراحمد مبصّر با نام و یاد پروردگار! برای رمضان برنامه ریزی ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

https://archive.org/download/TalaAlbadr.11/11.talaAlbadr.mp3