خانه / صفحه اصلی / آرشیو مطالب / اهمیت مطالعه و چگونگی بهرمند شدن از مطالعه

اهمیت مطالعه و چگونگی بهرمند شدن از مطالعه

نوشته: عبدالخالق احسان

دانشمندان و علمای که اهمیت کتاب و مطالعه را درست درک کرده اند، جملات ارزشمندی درین خصوص بیان داشته اند که خدمت خواننده های گرامی تقدیم می گردد:

–         خواندن، پس زدن پرده از سیمای حقیقت است.

–         خواندن، شستشوی چهره روح از آلودگی های زندگی است.

–         خواندن، نورانی کردن جهان درونی است.

–         خواندن بی هدف با به زنجیر کشیدن خودی برابر است.

–         خانه ی بی کتاب مانند جسد بی روح است.

–         یک کتاب خوب، یک دوست خوب است.

–         کتاب ها گیاهانی اند که هیچ پژمرده نمی شوند.

–         کتاب ها را دوست بدارید، آنها زندگی شما را پر جاذبه می کنند.

–         رفتن در راه مطالعه، بزرگترین قدمی است که جهت ارجگذاری فکری و روحی خود برمیداریم.

–         ستون تمدن، کتاب و مطبوعات است.

–         قرائت کتاب های خوب، مصاحبت با مردان شرافت مند است.

–         دنیا از کسانی است که کتاب می خوانند.

دلایل اهمیت مطالعه:

ü     مطالعه عامل بیشرفت است: همیشه از عقب مانده گی داد می زنیم و گلایه داریم که  چرا پیشرفت های چشمگیری صورت نگرفته؟ از وضعیت معارف، تحصیلات عالی، امورحکومتی، تجارت، کشف معادن، بازسازی مادی و معنوی، ضعف اخلاق، بی توجهی به معنویات، دوری از قرآن و حدیث و… شکایت داریم؛ اما در خصوص عامل پیشرفت و ایجاد تغییر در زمینه های ذکرشده هیچ فکری نکردیم. واقعیت این است که یکی از عوامل عمده و مؤثر، مطالعه است؛ مثلاً: وقتی از وضعیت اخلاقی جامعه خویش ناخشنود هستیم، باید زندگی پیامبر صلی الله علیه وسلم، صحابه گرامی و دیگر بزرگانی که اسوه اخلاق بودند؛ مطالعه کرده و در زندگی خویش عملی کنیم.

ü     مطالعه آزادی بخش است: به اثر مطالعه فکر انسان آزاد بوده ، کهنه و اسیر داشته های  چندین سال قبل نمی باشد. در جامعه خود می بینیم که بعضی سخنرانی های روز جمعه خواب آور است و انسان هیچ علاقه به شنیدن ندارد؛ چون سخنران حرف نوی برای گفتن ندارد، سخن های تکراری ملال آور می باشد؛ در مقابل بعضی  از صحبت ها آنقدر جذاب  و جدید اند که اگر ساعت ها بشنویم، خسته نخواهیم شد؛ علت واضح است، آن کسی که مطالعه نمی کند، برداشت و طرز بیان و اطلاعاتش کهنه و بسته اند و دیگری که مطالعه دارد، از موضوع جدیدی و اطلاعات نوینی حرف می زند که خوشایند می باشد.

ü     مطالعه فرصت دیدار و ملاقات با صالحان است: هریک از ما دوست داریم کاشکی شاگرد دانشمندان بزرگ جهان اسلام می بودیم و ای کاش حداقل یکبار از نزدیک همرای شان صحبت می کردیم؛ مطالعه بهترین فرصتی است که با انسان های نیک و اهل صلاح دیدار نماییم و اندرزهای سودمند شان را در زندگی خویش عملی کنیم.

ü     مطالعه رهنمای بهتر زیستن: اگر خواهان زندگی برتر هستیم و می خواهیم از وضعیت ناهنجار موجود به وضعیت مطلوبی برسیم، باید مطالعه کنیم تا زندگی خوش و سعادتمندانه نصیب مان شود.

ü     مطالعه چکیده تجارب گذشتگان: اندیشمندان و فرزانگان پیشین ما تجربه های ارزشمند خویش را در لابلای کتاب ها به ما هدیه کردند و اگر خواستار بهره مندی از تجربه ها هستیم، باید مطالعه را فراموش نکنیم.

دانشمندان و مطالعه:‌

در زندگی دانشمندانی که خدمات ارزنده ی به امت اسلامی ارایه کردند؛ حکایات و نمونه های شگفت آوری وجود دارد. یکی از دانشمندان در حالت شدید مریضی مطالعه می کرد، فرزندش گفت:‌ پدرجان! مطالعه بس است، خود را خسته نکن. گفت:‌ پسرم! راحتی من در مطالعه نهفته است. یک دیگر از دانشمندان موقع بیهوشی کتاب از دستش می افتاد و به محض اینکه به هوش می آمد، کتاب را بر می داشت و مطالعه می کرد.

دانشمندان اسلامی که صدها کتاب تألیف کرده اند؛ باید چقدر مطالعه کرده باشند! شیخ الاسلام ابن تیمیه با نوشتن مجموع الفتاوی در ۳۷ جلد و صدها کتاب دیگر با موضوعات متنوع، واضح است که قبل از نوشتن به مطالعه نیاز جدی وجود دارد.

از علمای معاصر دکتور وهبه زحیلی، فقه الاسلامی و ادلته را در ۱۱ جلد و تفسیر المنیر را در ۱۵ جلد و کتاب اصول فقه در دو جلد و دها کتاب دیگر را نوشته اند درحالی که کتاب فقه الاسلامی و ادلته چکیده نظریات فقهی تمام مذاهب اسلامی می باشد که جمع آوری و تدوین دیدگاه ها و دلایل هر یک از مذاهب نیاز شدیدی به مطالعه دقیق و پیگیر دارد.

دکتور یوسف قرضاوی رئیس اتحاد جهانی علمای مسلمین، صدها کتاب نوشته وقضایای مهم اسلامی را به صورت واضح و آشکار به زبان ساده به رشته تحریر در آورده و در تلویزیون ماهواره ای الجزیره برنامه« الشریعه‌ والحیاه» را که از مؤفق ترین برنامه های هفتگی الجزیره می باشد به پیش می برد و خطیب مسجد جامع عمر در قطر می باشد و در کنفرانس های بزرگ جهانی اسلامی شرکت و سخنرانی کرده و استاد پوهنتون نیز می باشد و اتحاد جهانی علمای مسلمین را تأسسیس کرد و چندین فعالیت دیگر را داشته و دارد. آیا ممکن است این همه دانش و نویسندگی بدون مطالعه صورت گیرد؟ هر گز .

ازین نمونه های ارزشمند در تاریخ گذشته و معاصر امت اسلامی فراوان یافت می شود که فرصت بیان آن نیست.

چگونه از مطالعه بهره مند شویم؟

برای اینکه مطالعه ما مؤثر بوده و از آن بهره مطلوبی ببریم، باید یک سلسله اصول و ضوابط را مراعات کنیم؛ چون خیلی ها از بی علاقه گی و بی نتیجه بودن مطالعه شان شکوه دارند. گرچه بیان تفصیلی این اصول در گنجایش این مقال نیست، خواستم به صورت مختصر چند مورد را بیان کنم:

۱)    تصمیم جدی:‌  باید به صورت جدی تصمیم بگیریم که مطالعه می کنیم، شاید در وهله اول مشکل باشد ولی به مرور زمان و خواندن چند کتاب، جذب شده و علاقه مند مطالعه می گردیم.

۲)    از کتاب های آسان شروع کنیم به ویژه  کتاب های داستانی و زندگی نامه ها و از همه مهمتر زندگی پیامبر صلی الله علیه وسلم و اصحاب جلیل القدر شان رضی الله عنهم.

۳)    هدفمندی: مطالعه بدون هدف، انسان را به جای نمی رساند و جز خستگی و ناراحتی و دلزده گی ثمره ی ندارد.

۴)    گزینش کتاب مفید: اگر مطالعه به صورت هرچه پیش آمد خوش آمد، باشد؛ ضایع کردن وقت است؛ لذا لازم است در انتخاب کتاب دقیق شده و بهترین کتاب ها را برگزینیم.

۵)    برنامه ریزی و مدیریت زمان:‌ مطالعه بدون برنامه نتیجه نمی دهد؛ چون بی برنامگی منجر به پاشیدگی و بی نظمی می گردد.

۶)    اوقات فراغت را با مطالعه پر کنید: این در صورتی تحقق پذیر است که همیشه کتاب همراه داشته باشیم؛ چون گاهی به انتظار کسی و کاری می مانیم ومی توانیم خستگی انتظار را با مطالعه بر طرف کنیم. مثل: انتظار در حرکت طیاره، انتظار در اداره ی، انتظار در شفاخانه و…

۷)    لغات خوب را فراگیرید: گاهی خستگی ما از مطالعه به علت نفهمیدن بعضی کلمات و اصطلاحات است که این مشکل را با فهم لغات می توانیم بر طرف سازیم.

منابع:

چرا کتاب بخوانیم؟   عبداللطیف نارویی

رهنمای مطالعه، نویسندگی و ترجمه:  رحیم ابراهیم

درباره ی احمد صمیم منیب

همچنین ببینید

عزل عثمانی چرا!؟

عزل عثمانی چرا!؟ همه نیک می‌دانیم که در وضعیت جاری کشور تنها با جدّیت، تلاش، ...

چرا سیّدقطب را دوست دارم؟

نوشته: احسان الفقیه / ترجمه: عبدالخالق احسان ۱) سیّدقطب را بر خلاف میل کینه‌توزان، ستمگران، ...

کمّ یا کیف، جسم یا جان!؟

نوشته‌ی بصیراحمد مبصّر از پر ارزش‌ترین گزاره‌های شرعی، مقدّم داشتن کیفیت بر کمیّت انگاشته می‌شود. ...

چگونه در آموزشگاه رمضان تقوا بیاموزیم؟

نویسنده: عبدالخالق احسان ماه مبارک رمضان بسان مدرسه و آموزشگاهی می‌ماند که در آن مضامینی ...

گزارش اهداء جوایز مسابقه احیای رمضان!

دو شنبه ۱۴ جوزا ۱۳۹۶ فهم آموزه‏های اسلامی و شناخت دقیق معارف آن از بایسته‏های ...

رحمت پیامبر صلی الله علیه و سلم در جهاد

نویسنده : دکتور راغب سرجانی مترجم : عزیز الله حفیظ در ابتدا شاید بعضی از ...

در دهه‏ی اخیر رمضان چه کنیم؟!

نویسنده: دکتر محمد عریفی با استدلال به عملکردِ پیامبر صلی الله علیه وسلم می توان ...

انفاق در رمضان

نویسنده: شیخ محمد حسن الددو برگردان: عبدالرحمن عزام از زمره‏ی عمده‏ترین آزمایش‏های الهی که با ...

دین و سعادت آدمی

نگاشته‌ی: نعمت الله سبحانی در اذهان برخی چنین رسوخ نموده است، که گویا دین آمده ...

ویژ‌ه‌گی‌های شش گانه مربی

نگارنده: عبد العزیز عماری گزارنده: نعمت الله سبحانی مربی موفق و کامیاب دارای ویژگی‌هایی است ...

برتری‌جویی و خودبهتربینی؛ در آیینه ی تاریخ و قرآن

نویسنده: فضل الرحمن فقیهی استاد دانشگاه هرات جاهلیت پیر یا قوم‌پرستی جاهلانه، میراث شوم و ...

باید اُمید داشت، باید اُمید کاشت!

نوشته‌‌ی: دکتور إحسان الفقیه ترجمه و تعبیر: بصیراحمد مبصّر اگر برگ‌ های انباشته شده در ...

آیا عبادات مانع تولید، و ضیاع وقت است؟

نوشته:‌ دکتور یوسف قرضاوی / ترجمه:‌عبدالخالق احسان برخی می گویند:‌ هر باور دینی، بر ایمان ...

امتحان مسابقۀ احیای رمضان!

جمعه؛ ۴ جوزای ۱۳۹۷ مسابقۀ احیای رمضان که در آن حدود ۵۰۰۰ کتاب توزیع و ...

پیش از اینکه فرزندت را تنبیه‌ کنی!

نویسنده: محمد المهدی- روانپزشک ترجمه: عبدالخالق احسان تنبیه و مجازات از جمله آخرین وسایل تربیتی ...

گزارش برنامه افطار الصائم جمعیت اصلاح افغانستان – هرات

بدون شک اسلام دین مورد پسند الله برای بشریت است و اعتصام به این دین ...

هفته و ماه مسلمان

نوشته:‌ استاد ضیاء احمد فاضلی اعمال هفته وار * این که نماز صبح روز جمعه ...

نه طریق دوستانست و نه شرط مهربانی

نه طریق دوستانست و نه شرط مهربانی که به دوستان یک دل سر دست برفشانی ...

اندرزهایی ارزنده

نویسنده: دکتر طارق سویدان برگردان: عبدالرحمن عزام زمینه­ی اول: سفر کن و به سیر و ...

برنامه ای رمضانی!

نوشته‌ی:  د.طارق سویدان برگردان:  بصیراحمد مبصّر با نام و یاد پروردگار! برای رمضان برنامه ریزی ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

https://archive.org/download/TalaAlbadr.11/11.talaAlbadr.mp3