خانه / صفحه اصلی / آرشیو مطالب / اهمیت مطالعه و چگونگی بهرمند شدن از مطالعه

اهمیت مطالعه و چگونگی بهرمند شدن از مطالعه

نوشته: عبدالخالق احسان

دانشمندان و علمای که اهمیت کتاب و مطالعه را درست درک کرده اند، جملات ارزشمندی درین خصوص بیان داشته اند که خدمت خواننده های گرامی تقدیم می گردد:

–         خواندن، پس زدن پرده از سیمای حقیقت است.

–         خواندن، شستشوی چهره روح از آلودگی های زندگی است.

–         خواندن، نورانی کردن جهان درونی است.

–         خواندن بی هدف با به زنجیر کشیدن خودی برابر است.

–         خانه ی بی کتاب مانند جسد بی روح است.

–         یک کتاب خوب، یک دوست خوب است.

–         کتاب ها گیاهانی اند که هیچ پژمرده نمی شوند.

–         کتاب ها را دوست بدارید، آنها زندگی شما را پر جاذبه می کنند.

–         رفتن در راه مطالعه، بزرگترین قدمی است که جهت ارجگذاری فکری و روحی خود برمیداریم.

–         ستون تمدن، کتاب و مطبوعات است.

–         قرائت کتاب های خوب، مصاحبت با مردان شرافت مند است.

–         دنیا از کسانی است که کتاب می خوانند.

دلایل اهمیت مطالعه:

ü     مطالعه عامل بیشرفت است: همیشه از عقب مانده گی داد می زنیم و گلایه داریم که  چرا پیشرفت های چشمگیری صورت نگرفته؟ از وضعیت معارف، تحصیلات عالی، امورحکومتی، تجارت، کشف معادن، بازسازی مادی و معنوی، ضعف اخلاق، بی توجهی به معنویات، دوری از قرآن و حدیث و… شکایت داریم؛ اما در خصوص عامل پیشرفت و ایجاد تغییر در زمینه های ذکرشده هیچ فکری نکردیم. واقعیت این است که یکی از عوامل عمده و مؤثر، مطالعه است؛ مثلاً: وقتی از وضعیت اخلاقی جامعه خویش ناخشنود هستیم، باید زندگی پیامبر صلی الله علیه وسلم، صحابه گرامی و دیگر بزرگانی که اسوه اخلاق بودند؛ مطالعه کرده و در زندگی خویش عملی کنیم.

ü     مطالعه آزادی بخش است: به اثر مطالعه فکر انسان آزاد بوده ، کهنه و اسیر داشته های  چندین سال قبل نمی باشد. در جامعه خود می بینیم که بعضی سخنرانی های روز جمعه خواب آور است و انسان هیچ علاقه به شنیدن ندارد؛ چون سخنران حرف نوی برای گفتن ندارد، سخن های تکراری ملال آور می باشد؛ در مقابل بعضی  از صحبت ها آنقدر جذاب  و جدید اند که اگر ساعت ها بشنویم، خسته نخواهیم شد؛ علت واضح است، آن کسی که مطالعه نمی کند، برداشت و طرز بیان و اطلاعاتش کهنه و بسته اند و دیگری که مطالعه دارد، از موضوع جدیدی و اطلاعات نوینی حرف می زند که خوشایند می باشد.

ü     مطالعه فرصت دیدار و ملاقات با صالحان است: هریک از ما دوست داریم کاشکی شاگرد دانشمندان بزرگ جهان اسلام می بودیم و ای کاش حداقل یکبار از نزدیک همرای شان صحبت می کردیم؛ مطالعه بهترین فرصتی است که با انسان های نیک و اهل صلاح دیدار نماییم و اندرزهای سودمند شان را در زندگی خویش عملی کنیم.

ü     مطالعه رهنمای بهتر زیستن: اگر خواهان زندگی برتر هستیم و می خواهیم از وضعیت ناهنجار موجود به وضعیت مطلوبی برسیم، باید مطالعه کنیم تا زندگی خوش و سعادتمندانه نصیب مان شود.

ü     مطالعه چکیده تجارب گذشتگان: اندیشمندان و فرزانگان پیشین ما تجربه های ارزشمند خویش را در لابلای کتاب ها به ما هدیه کردند و اگر خواستار بهره مندی از تجربه ها هستیم، باید مطالعه را فراموش نکنیم.

دانشمندان و مطالعه:‌

در زندگی دانشمندانی که خدمات ارزنده ی به امت اسلامی ارایه کردند؛ حکایات و نمونه های شگفت آوری وجود دارد. یکی از دانشمندان در حالت شدید مریضی مطالعه می کرد، فرزندش گفت:‌ پدرجان! مطالعه بس است، خود را خسته نکن. گفت:‌ پسرم! راحتی من در مطالعه نهفته است. یک دیگر از دانشمندان موقع بیهوشی کتاب از دستش می افتاد و به محض اینکه به هوش می آمد، کتاب را بر می داشت و مطالعه می کرد.

دانشمندان اسلامی که صدها کتاب تألیف کرده اند؛ باید چقدر مطالعه کرده باشند! شیخ الاسلام ابن تیمیه با نوشتن مجموع الفتاوی در ۳۷ جلد و صدها کتاب دیگر با موضوعات متنوع، واضح است که قبل از نوشتن به مطالعه نیاز جدی وجود دارد.

از علمای معاصر دکتور وهبه زحیلی، فقه الاسلامی و ادلته را در ۱۱ جلد و تفسیر المنیر را در ۱۵ جلد و کتاب اصول فقه در دو جلد و دها کتاب دیگر را نوشته اند درحالی که کتاب فقه الاسلامی و ادلته چکیده نظریات فقهی تمام مذاهب اسلامی می باشد که جمع آوری و تدوین دیدگاه ها و دلایل هر یک از مذاهب نیاز شدیدی به مطالعه دقیق و پیگیر دارد.

دکتور یوسف قرضاوی رئیس اتحاد جهانی علمای مسلمین، صدها کتاب نوشته وقضایای مهم اسلامی را به صورت واضح و آشکار به زبان ساده به رشته تحریر در آورده و در تلویزیون ماهواره ای الجزیره برنامه« الشریعه‌ والحیاه» را که از مؤفق ترین برنامه های هفتگی الجزیره می باشد به پیش می برد و خطیب مسجد جامع عمر در قطر می باشد و در کنفرانس های بزرگ جهانی اسلامی شرکت و سخنرانی کرده و استاد پوهنتون نیز می باشد و اتحاد جهانی علمای مسلمین را تأسسیس کرد و چندین فعالیت دیگر را داشته و دارد. آیا ممکن است این همه دانش و نویسندگی بدون مطالعه صورت گیرد؟ هر گز .

ازین نمونه های ارزشمند در تاریخ گذشته و معاصر امت اسلامی فراوان یافت می شود که فرصت بیان آن نیست.

چگونه از مطالعه بهره مند شویم؟

برای اینکه مطالعه ما مؤثر بوده و از آن بهره مطلوبی ببریم، باید یک سلسله اصول و ضوابط را مراعات کنیم؛ چون خیلی ها از بی علاقه گی و بی نتیجه بودن مطالعه شان شکوه دارند. گرچه بیان تفصیلی این اصول در گنجایش این مقال نیست، خواستم به صورت مختصر چند مورد را بیان کنم:

۱)    تصمیم جدی:‌  باید به صورت جدی تصمیم بگیریم که مطالعه می کنیم، شاید در وهله اول مشکل باشد ولی به مرور زمان و خواندن چند کتاب، جذب شده و علاقه مند مطالعه می گردیم.

۲)    از کتاب های آسان شروع کنیم به ویژه  کتاب های داستانی و زندگی نامه ها و از همه مهمتر زندگی پیامبر صلی الله علیه وسلم و اصحاب جلیل القدر شان رضی الله عنهم.

۳)    هدفمندی: مطالعه بدون هدف، انسان را به جای نمی رساند و جز خستگی و ناراحتی و دلزده گی ثمره ی ندارد.

۴)    گزینش کتاب مفید: اگر مطالعه به صورت هرچه پیش آمد خوش آمد، باشد؛ ضایع کردن وقت است؛ لذا لازم است در انتخاب کتاب دقیق شده و بهترین کتاب ها را برگزینیم.

۵)    برنامه ریزی و مدیریت زمان:‌ مطالعه بدون برنامه نتیجه نمی دهد؛ چون بی برنامگی منجر به پاشیدگی و بی نظمی می گردد.

۶)    اوقات فراغت را با مطالعه پر کنید: این در صورتی تحقق پذیر است که همیشه کتاب همراه داشته باشیم؛ چون گاهی به انتظار کسی و کاری می مانیم ومی توانیم خستگی انتظار را با مطالعه بر طرف کنیم. مثل: انتظار در حرکت طیاره، انتظار در اداره ی، انتظار در شفاخانه و…

۷)    لغات خوب را فراگیرید: گاهی خستگی ما از مطالعه به علت نفهمیدن بعضی کلمات و اصطلاحات است که این مشکل را با فهم لغات می توانیم بر طرف سازیم.

منابع:

چرا کتاب بخوانیم؟   عبداللطیف نارویی

رهنمای مطالعه، نویسندگی و ترجمه:  رحیم ابراهیم

درباره ی احمد صمیم منیب

همچنین ببینید

هنر بدست آوردن دیگران ( فن احتواء الاخرین)

بقلم: عبد الصمد الفقی مترجم: عبدالملک فاضلی توانایی جذب دیگران موضوعی ایست که شخصیت داعی ...

خود را محاسبه کنید

ترتیب کننده: غلام حضرت (حمیدی) محاسبه چیست : اینکه ارزیابی کند انسان مسلمان اعمال روز ...

تصوف در پرتو قرآن وسنت نبوی  قسمت دوم

وقتی ما از مسیر انبیاء، اصحاب کرام مجتهدین دین و دوستان خدا دور شویم و ...

تصوف در پرتو قرآن وسنت نبوی

نوشته شیخ الطریقه، الحاج سید عبدالرحیم عاصمی خلیفه صاحب نوین همیشه زیر این آسمان آبی ...

چگونگی تقویت ایمان در دلها

نوشته:‌ حسین حسین شحاته ترجمه:‌ عبدالخالق احسان قلب جایگاه ایمان: خداوند عزوجل به فضل و ...

امت اسلامی وفریضه ی دعوت الی الله

نصیر احمد کریمی یکی از مسوولیت های مهم و وجایبی را که الله متعال بدوش ...

جوان و جوانی

عبدالقادر مومن جوان به کسی گفته می شود که پیوسته بالنده و با نشاط است ...

توقیربدعت تحقیر سنت است

قال الله تعالی : (( ما آتا کم الرسول فخذ وه ، و مانها کم ...

عبادت و تولیدات

نوشته:‌ دکتور یوسف قرضاوی ترجمه:‌عبدالخالق احسان هر باور دینی، بر پیروان خود انواعی از عبادات ...

هفت گروه در سایه عرش خدا

(مروری کوتاه به حدیثی از پیامبر  ) ((سبعه یظلهم الله فی ظله یوم لا ...

مدیریت اختلاف

اختلاف و تفاوت، در شکل، رنگ، زبان ، اندیشه، دانش، استعداد، عقیده ودین، در حیات ...

ای جوان !توکی هستی ؟وازکدام گروه هستی؟

برادر جوان! آیا خودت رامی شناسی ؟آیاتاریخ وجوت را می دانی؟بزرگی وعزت خویش را در ...

توکل به خدا، ابزاری برای مقابله با استرس و فشارهای عصبی است

توکل به خدا، ابزاری برای مقابله با استرس و فشارهای عصبی است آموزه‌های دینی مانند ...

چرا دور می رویم؟

عبدالباری قانت قدم برداشتن در مسیر دعوت الی الله سعادتی است گرانبها و توفیقی است ...

نیاز اسلام به مردان زنده و احیا گر!

غلام حضرت « حمیدی » مبرهن است که هیچ دین و آیینی نمی تواند زنده ...

نکوهش تکبر

استاد میر ضیاء الحق « فریاد » استاد لیسه سلطان صلاح الدین سلجوقی و لیسه ...

موسیقی در میزان عقل و شرع

یکی از مسائلی که در فرهنگ اسلامی ما روی آن اتفاق نظر وجود ندارد،موسیقی است، ...

حضرت محمد صلی الله علیه وسلم اولین مؤسس دولت اسلامی

پیامبر بزرگ اسلام صلی الله علیه وسلم از اولین روزهای که پیام خوشبختی و سعادت ...

مردی با اندشه های سبز همیشه بهار

بهار فصلی به دلها نزدیک است. همه کس بهار را دوست دارد. با شنیدن واژه¬ی ...

این قافله در حرکت است

نوشته:‌ نور احمد صمدی شاید زیاد شنیده باشیم که «الله متعال انسان های نیک را ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

https://archive.org/download/TalaAlbadr.11/11.talaAlbadr.mp3