خانه / صفحه اصلی / آرشیو مطالب / اهمیت مطالعه و چگونگی بهرمند شدن از مطالعه

اهمیت مطالعه و چگونگی بهرمند شدن از مطالعه

نوشته: عبدالخالق احسان

دانشمندان و علمای که اهمیت کتاب و مطالعه را درست درک کرده اند، جملات ارزشمندی درین خصوص بیان داشته اند که خدمت خواننده های گرامی تقدیم می گردد:

–         خواندن، پس زدن پرده از سیمای حقیقت است.

–         خواندن، شستشوی چهره روح از آلودگی های زندگی است.

–         خواندن، نورانی کردن جهان درونی است.

–         خواندن بی هدف با به زنجیر کشیدن خودی برابر است.

–         خانه ی بی کتاب مانند جسد بی روح است.

–         یک کتاب خوب، یک دوست خوب است.

–         کتاب ها گیاهانی اند که هیچ پژمرده نمی شوند.

–         کتاب ها را دوست بدارید، آنها زندگی شما را پر جاذبه می کنند.

–         رفتن در راه مطالعه، بزرگترین قدمی است که جهت ارجگذاری فکری و روحی خود برمیداریم.

–         ستون تمدن، کتاب و مطبوعات است.

–         قرائت کتاب های خوب، مصاحبت با مردان شرافت مند است.

–         دنیا از کسانی است که کتاب می خوانند.

دلایل اهمیت مطالعه:

ü     مطالعه عامل بیشرفت است: همیشه از عقب مانده گی داد می زنیم و گلایه داریم که  چرا پیشرفت های چشمگیری صورت نگرفته؟ از وضعیت معارف، تحصیلات عالی، امورحکومتی، تجارت، کشف معادن، بازسازی مادی و معنوی، ضعف اخلاق، بی توجهی به معنویات، دوری از قرآن و حدیث و… شکایت داریم؛ اما در خصوص عامل پیشرفت و ایجاد تغییر در زمینه های ذکرشده هیچ فکری نکردیم. واقعیت این است که یکی از عوامل عمده و مؤثر، مطالعه است؛ مثلاً: وقتی از وضعیت اخلاقی جامعه خویش ناخشنود هستیم، باید زندگی پیامبر صلی الله علیه وسلم، صحابه گرامی و دیگر بزرگانی که اسوه اخلاق بودند؛ مطالعه کرده و در زندگی خویش عملی کنیم.

ü     مطالعه آزادی بخش است: به اثر مطالعه فکر انسان آزاد بوده ، کهنه و اسیر داشته های  چندین سال قبل نمی باشد. در جامعه خود می بینیم که بعضی سخنرانی های روز جمعه خواب آور است و انسان هیچ علاقه به شنیدن ندارد؛ چون سخنران حرف نوی برای گفتن ندارد، سخن های تکراری ملال آور می باشد؛ در مقابل بعضی  از صحبت ها آنقدر جذاب  و جدید اند که اگر ساعت ها بشنویم، خسته نخواهیم شد؛ علت واضح است، آن کسی که مطالعه نمی کند، برداشت و طرز بیان و اطلاعاتش کهنه و بسته اند و دیگری که مطالعه دارد، از موضوع جدیدی و اطلاعات نوینی حرف می زند که خوشایند می باشد.

ü     مطالعه فرصت دیدار و ملاقات با صالحان است: هریک از ما دوست داریم کاشکی شاگرد دانشمندان بزرگ جهان اسلام می بودیم و ای کاش حداقل یکبار از نزدیک همرای شان صحبت می کردیم؛ مطالعه بهترین فرصتی است که با انسان های نیک و اهل صلاح دیدار نماییم و اندرزهای سودمند شان را در زندگی خویش عملی کنیم.

ü     مطالعه رهنمای بهتر زیستن: اگر خواهان زندگی برتر هستیم و می خواهیم از وضعیت ناهنجار موجود به وضعیت مطلوبی برسیم، باید مطالعه کنیم تا زندگی خوش و سعادتمندانه نصیب مان شود.

ü     مطالعه چکیده تجارب گذشتگان: اندیشمندان و فرزانگان پیشین ما تجربه های ارزشمند خویش را در لابلای کتاب ها به ما هدیه کردند و اگر خواستار بهره مندی از تجربه ها هستیم، باید مطالعه را فراموش نکنیم.

دانشمندان و مطالعه:‌

در زندگی دانشمندانی که خدمات ارزنده ی به امت اسلامی ارایه کردند؛ حکایات و نمونه های شگفت آوری وجود دارد. یکی از دانشمندان در حالت شدید مریضی مطالعه می کرد، فرزندش گفت:‌ پدرجان! مطالعه بس است، خود را خسته نکن. گفت:‌ پسرم! راحتی من در مطالعه نهفته است. یک دیگر از دانشمندان موقع بیهوشی کتاب از دستش می افتاد و به محض اینکه به هوش می آمد، کتاب را بر می داشت و مطالعه می کرد.

دانشمندان اسلامی که صدها کتاب تألیف کرده اند؛ باید چقدر مطالعه کرده باشند! شیخ الاسلام ابن تیمیه با نوشتن مجموع الفتاوی در ۳۷ جلد و صدها کتاب دیگر با موضوعات متنوع، واضح است که قبل از نوشتن به مطالعه نیاز جدی وجود دارد.

از علمای معاصر دکتور وهبه زحیلی، فقه الاسلامی و ادلته را در ۱۱ جلد و تفسیر المنیر را در ۱۵ جلد و کتاب اصول فقه در دو جلد و دها کتاب دیگر را نوشته اند درحالی که کتاب فقه الاسلامی و ادلته چکیده نظریات فقهی تمام مذاهب اسلامی می باشد که جمع آوری و تدوین دیدگاه ها و دلایل هر یک از مذاهب نیاز شدیدی به مطالعه دقیق و پیگیر دارد.

دکتور یوسف قرضاوی رئیس اتحاد جهانی علمای مسلمین، صدها کتاب نوشته وقضایای مهم اسلامی را به صورت واضح و آشکار به زبان ساده به رشته تحریر در آورده و در تلویزیون ماهواره ای الجزیره برنامه« الشریعه‌ والحیاه» را که از مؤفق ترین برنامه های هفتگی الجزیره می باشد به پیش می برد و خطیب مسجد جامع عمر در قطر می باشد و در کنفرانس های بزرگ جهانی اسلامی شرکت و سخنرانی کرده و استاد پوهنتون نیز می باشد و اتحاد جهانی علمای مسلمین را تأسسیس کرد و چندین فعالیت دیگر را داشته و دارد. آیا ممکن است این همه دانش و نویسندگی بدون مطالعه صورت گیرد؟ هر گز .

ازین نمونه های ارزشمند در تاریخ گذشته و معاصر امت اسلامی فراوان یافت می شود که فرصت بیان آن نیست.

چگونه از مطالعه بهره مند شویم؟

برای اینکه مطالعه ما مؤثر بوده و از آن بهره مطلوبی ببریم، باید یک سلسله اصول و ضوابط را مراعات کنیم؛ چون خیلی ها از بی علاقه گی و بی نتیجه بودن مطالعه شان شکوه دارند. گرچه بیان تفصیلی این اصول در گنجایش این مقال نیست، خواستم به صورت مختصر چند مورد را بیان کنم:

۱)    تصمیم جدی:‌  باید به صورت جدی تصمیم بگیریم که مطالعه می کنیم، شاید در وهله اول مشکل باشد ولی به مرور زمان و خواندن چند کتاب، جذب شده و علاقه مند مطالعه می گردیم.

۲)    از کتاب های آسان شروع کنیم به ویژه  کتاب های داستانی و زندگی نامه ها و از همه مهمتر زندگی پیامبر صلی الله علیه وسلم و اصحاب جلیل القدر شان رضی الله عنهم.

۳)    هدفمندی: مطالعه بدون هدف، انسان را به جای نمی رساند و جز خستگی و ناراحتی و دلزده گی ثمره ی ندارد.

۴)    گزینش کتاب مفید: اگر مطالعه به صورت هرچه پیش آمد خوش آمد، باشد؛ ضایع کردن وقت است؛ لذا لازم است در انتخاب کتاب دقیق شده و بهترین کتاب ها را برگزینیم.

۵)    برنامه ریزی و مدیریت زمان:‌ مطالعه بدون برنامه نتیجه نمی دهد؛ چون بی برنامگی منجر به پاشیدگی و بی نظمی می گردد.

۶)    اوقات فراغت را با مطالعه پر کنید: این در صورتی تحقق پذیر است که همیشه کتاب همراه داشته باشیم؛ چون گاهی به انتظار کسی و کاری می مانیم ومی توانیم خستگی انتظار را با مطالعه بر طرف کنیم. مثل: انتظار در حرکت طیاره، انتظار در اداره ی، انتظار در شفاخانه و…

۷)    لغات خوب را فراگیرید: گاهی خستگی ما از مطالعه به علت نفهمیدن بعضی کلمات و اصطلاحات است که این مشکل را با فهم لغات می توانیم بر طرف سازیم.

منابع:

چرا کتاب بخوانیم؟   عبداللطیف نارویی

رهنمای مطالعه، نویسندگی و ترجمه:  رحیم ابراهیم

درباره ی احمد صمیم منیب

همچنین ببینید

پروژه ی یهودی مسیحی

نویسنده:‌ د. محمد عماره ترجمه: عبدالخالق احسان کیان صهیونیزم اشغاگر بر سرزمین فلسطین، پروژه¬ی غربی ...

او؛ پیامبرِ مهربانی‏ها بود

نویسنده: عبدالرحمن عزام تاریکی همه‏جا را فرا گرفته بود، چراغ‏های فروزانی که پیامبران الهی، با ...

پیامدهای ناگوار نبود وحدت ملی

نویسنده: امین الله معتصم شکی نیست که انسان در زندگی اجتماعی خود نیاز به یک ...

و آفتاب دوباره طلوع خواهد کرد

سرزمینی که روزگاری خورشیدش در ترکستان شرقی طلوع می¬کرد و در مغرب اسلامی غروب می¬نمود، ...

هفت گام تا آینده‏ی درخشان فرزندان

نوشته‌: فریدون فرحت مسئول موسسه تعلیمی خصوصی آینده سازان ۲ خانواده به حیث اولین نهاد ...

مسجد، سازنده‏ ی امت

نوشته: محمد ابراهیم یوسفی در طول تاریخ زندگی بشری همواره انسانیت در پی آن بوده ...

تفکر و اندیشیده‌ورزی، بهار دعوتگری

نگارنده: دکتر رمضان فوزی بدینی گزارنده: نعمت الله سبحانی اهمیت تفکر: الله عز و جل ...

پیامدهای ناگوار نبود وحدت ملی

نویسنده: امین الله معتصم شکی نیست که انسان در زندگی اجتماعی خود نیاز به یک ...

بررسی رابطه میان فهم اسلام و نابسامانی های کنونی مسلمانان

نوشته: عبدالباری قانت استاد دانشکده شرعیات دانشگاه هرات چکیده: فهم نادرست و کج از دین ...

کودکان، قربانی جنجال های خانوادگی

منبع: اسلام ویب برگردان: محفوظه جامی اختلافات بین زن و شوهر بیشترین تأثیر منفی را ...

برتری‌جویی و خودبهتربینی؛ در آیینه ی تاریخ و قرآن

نویسنده: فضل الرحمن فقیهی استاد دانشگاه هرات جاهلیت پیر یا قوم‌پرستی جاهلانه، میراث شوم و ...

خستگی روحی در میدان دعوت ، نشانه، عوامل و راه حل

نوشته: عبدالحمید البلالی / ترجمه: عبدالخالق احسان تعریف: خستگی روحی به معنی ضعیف شدن تأثر ...

حرمت دخانیات از دیدگاه اسلام

نوشته: دکتور یوسف قرضاوی ترجمه: عبدالخالق احسان گیاه معروفی که به نام تنباکو یاد می ...

رحمت، نخستین خشت در بنای تعاملات‏مان

نوشته: د. علی القره داغی ترجمه: محفوظه جامی الاحمدی هرگاه نگاهی به جهان پیرامون مان ...

آثار و پیامدهای اصلاح

نویسنده: محی الدین عریف شکیبانی تغییر و تحول جزء لاینفک طبیعت و سرشت مادیات است، ...

جنایت تمدن معاصر بر انسانیت و راه نجات از آن

نویسنده: دکتور إبراهیم الترکاوی / ترجمه:‌ عبدالخالق احسان هیچ کس نمی تواند، منکر جنایت تمدن ...

خجالت در دعوت دیگران، نشانه ها، عوامل و راه حل ها

نویسنده : عبدالحمید بلالی / ترجمه: عبدالخالق احسان تعریف: خجالت در دعوت دیگران عبارت از ...

وصف بهشت با استناد به آیات قرآن کریم!

برادر عزیزم: به سوی مغفرت پروردگارتان و بهشتی که عرض آن به اندازه آسمان و ...

گفتار فربه تر از رفتار

عبدالقدیر صالحی دوست دارم این نوشته را با یک پرسش آغاز کنم. پرسشی که ذهن ...

تغییر خودی

درین برهه از زمان، امت اسلامی به کشتیِ شکسته‏ی از هم‌گسسته‌ و توفان‏زده ای می ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

https://archive.org/download/TalaAlbadr.11/11.talaAlbadr.mp3