خانه / صفحه اصلی / آرشیو مطالب / در دهه‏ی اخیر رمضان چه کنیم؟!

در دهه‏ی اخیر رمضان چه کنیم؟!

نویسنده: دکتر محمد عریفی

با استدلال به عملکردِ پیامبر صلی الله علیه وسلم می توان گفت ده روز اخیر رمضان، بهتر از ایام گذشته اش می باشد؛ زیرا از ایشان صلی الله علیه وسلم روایت شده است که: «کان رسول الله یجتهد فی العشر الأواخر، ما لایجتهد فی غیره» (پیامبر صلى الله علیه وسلم در ده شب آخر ماه رمضان تلاش و زحمت زیادی را برای انجام عبادت انجام می داد که در غیر آن شب‏ها این زحمت و تلاش را انجام نمی داد). [مسلم].

فضیلت و برتری دهه‏ی اخیر رمضان، از خلال عملکردِ پیامبر صلی الله علیه وسلم از آن‏جایی دانسته می‏شود که:

  • آن‏گاه که دهه ی اخیر رمضان فرا می رسید، کمرِ خویش را برای عبادت بسته و عزم خویش را برای طاعت جزم می نمودند.
  • شب های این ایام را به تلاوت قرآن، نماز، ذکر و یاد خداوند متعال و دیگر اعمال صالح، زنده نگه می‏داشتند.
  • جهت غنیمت شمردنِ این فرصت نیک، خانواده ی خویش را شب بیدار می نمودند تا با نماز و ذکر و یاد خداوند متعال برای خویش، بهره گرفته و از برکات آن محروم نشوند.
  • بیش از پیش، در عبادت و طاعت و بندگی این ایام، تلاش می نمودند.

با برنامه ریزی درست که از ضروریاتِ این ایام دهگانه است، می شود از فرصت‏ها، استفاده نمود. پس، «ایام باقی مانده از این ماه مبارک را با اعمالی سپری کن که تو را به پروردگارت نزدیک و برای آخرتت توشه ی نیکی باشد» و از جمله می توان به انجام این کارکردها، مبادرت ورزید:

یکم: آزمندی بر زنده نگهداشتنِ این شب‎ های خوب به نماز، تلاوت، یاد خداوند متعال و دیگر اعمال و طاعات نیک، و همچون پیامبر صلی الله علیه وسلم، خانواده ی خویش را بیدار نموده و ایشان را فراخواند تا جهت انجام این عبادات بپاخیزند و از ثواب آن برخوردارد شوند.

سفیان ثوری می گوید: «آنگاه که دهه ی اخیر رمضان آمد، محبوب‏ترین عمل نزد من این است که به ادای نماز تهجد مبادرت ورزیده دران تلاش و کوشش نمایم و اهل و خانواده و فرزندان را نیز به ادای و انجام آن فراخوانم تا به اندازه ی توان خویش، آن را انجام دهند».

دوم: جستجوی دریافت شب قدر در این دهه، خداوند متعال می فرماید: {إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَهِ الْقَدْرِ} (ما قرآن را در شب با ارزش ]لیلهالقدر[ فرو فرستاده ایم}. [قدر:۱]

امام نخعی رحمه الله می گوید: «عمل در این شب از عمل در هزار ماه بهتر و برتر است». پیامبر صلی الله علیه وسلم می فرماید: «مَنْ قَامَ لَیْلَهَ الْقَدْرِ إِیمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ» (هر کس شب قدر را از روی ایمان و برای حصول اجر و پاداش در عبادت بگذراند، همه ی گناهان گذشته اش مورد عفو قرار خواهند گرفت). [متفق علیه]

معنی «ایمانا» یعنی اینکه از روی ایمان داری به خداوند و باور به آنچه از پاداش و ثواب و بهره بر انجام آن مرتب شده است، عمل انجام شود. و معنی «احتسابا» یعنی اینکه جهت کسب اجر و ثواب و پاداش نیک انجام شده باشد و این شب طوری که پیامبر صلی الله علیه وسلم خبر داده اند، در یکی از شب های دهگانه ی اخیر رمضان نهفته است؛ «تَحَرَّوْا لَیْلَهَ الْقَدْرِ فِی الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَ» (شب قدر را در دهه ی آخر رمضان جستجو کنید). [بخاری]

و این شب، همه ساله در شبی مشخص و معین، نیست؛ بلکه به خواسته ی خداوند متعال و حکمتِ او، از شبی به شبی دیگر انتقال پیدا می نماید.

هر کس این شب را زنده نگهدارد، پاداش مرتب بر قیامِ شب قدر، برای او داده می‏شود خواه علامه و نشانه ای از آن را بداند و ببیند و یا هم چیزی از آن نداند؛ زیرا پیامبرِ اسلام صلی الله علیه وسلم، در کسب و حصول این اجر و پاداش، فهم و درک کدام علامه و نشانه ای را شرط ننموده اند.

سوم: آزمندی و علاقه به اعتکاف در این دهه.

اعتکاف عبارت است از: التزام به مسجد تا وقت برای طاعت و عبادتِ الله متعال اختصاص داده شود، که این خود از امور مشروع در اسلام بوده و پیامبر صلی الله علیه وسلم و ازواج مطهرات شان نیز آن را در زندگی خویش، انجام داده اند.

حضرت عایشه رضی الله عنها عمل‏کرد پیامبر صلی الله علیه و سلم را نقل نموده می فرماید: «کَانَ یَعْتَکِفُ الْعَشْرَ الأَوَاخِرَ مِنْ رَمَضَانَ، حَتَّى تَوَفَّاهُ اللهُ، ثُمَّ اعْتَکَفَ أَزْوَاجُهُ مِنْ بَعْدِهِ» (پیغمبر صلى الله علیه وسلم تا زمانى که وفات نمود در دهه ی آخر رمضان در مسجد اعتکاف مى کرد، و بعد از وفات پیغمبر صلى الله علیه وسلم همسرانش هم در دهه ی آخر رمضان، اعتکاف مى نمودند). [بخاری]

بهتر این است که شخص همه ده روز دهه ی اخیر رمضان را به اعتکاف سپری نماید چنانچه پیامبر صلی الله علیه وسلم چنین انجام داده اند؛ اما اگر کسی یک روز و یا کمتر و بیشتر از آن را به اعتکاف سپری نماید، عمل و کرده اش درست و صحیح است.

معتکف را سزاوار است تا در ایام اعتکاف، خود را به ذکر، استغفار، تلاوتِ قرآن، نماز و عبادت، سپری نموده، و با محاسبه ی نفس خویش در گذشته ی زندگی خود نظری بیندازد و ببیند برای آخرتِ خویش، چه دستاورد و دستاویزی، تقدیم داشته است. همچنین او را می زیبد تا از سخنان دنیوی دوری نموده و عدم همنشینی بامردم را درین ایام، بر خود لازم گیرد.

درباره ی احمد صمیم منیب

همچنین ببینید

عزل عثمانی چرا!؟

عزل عثمانی چرا!؟ همه نیک می‌دانیم که در وضعیت جاری کشور تنها با جدّیت، تلاش، ...

چرا سیّدقطب را دوست دارم؟

نوشته: احسان الفقیه / ترجمه: عبدالخالق احسان ۱) سیّدقطب را بر خلاف میل کینه‌توزان، ستمگران، ...

کمّ یا کیف، جسم یا جان!؟

نوشته‌ی بصیراحمد مبصّر از پر ارزش‌ترین گزاره‌های شرعی، مقدّم داشتن کیفیت بر کمیّت انگاشته می‌شود. ...

چگونه در آموزشگاه رمضان تقوا بیاموزیم؟

نویسنده: عبدالخالق احسان ماه مبارک رمضان بسان مدرسه و آموزشگاهی می‌ماند که در آن مضامینی ...

گزارش اهداء جوایز مسابقه احیای رمضان!

دو شنبه ۱۴ جوزا ۱۳۹۶ فهم آموزه‏های اسلامی و شناخت دقیق معارف آن از بایسته‏های ...

رحمت پیامبر صلی الله علیه و سلم در جهاد

نویسنده : دکتور راغب سرجانی مترجم : عزیز الله حفیظ در ابتدا شاید بعضی از ...

انفاق در رمضان

نویسنده: شیخ محمد حسن الددو برگردان: عبدالرحمن عزام از زمره‏ی عمده‏ترین آزمایش‏های الهی که با ...

اهمیت مطالعه و چگونگی بهرمند شدن از مطالعه

نوشته: عبدالخالق احسان دانشمندان و علمای که اهمیت کتاب و مطالعه را درست درک کرده ...

دین و سعادت آدمی

نگاشته‌ی: نعمت الله سبحانی در اذهان برخی چنین رسوخ نموده است، که گویا دین آمده ...

ویژ‌ه‌گی‌های شش گانه مربی

نگارنده: عبد العزیز عماری گزارنده: نعمت الله سبحانی مربی موفق و کامیاب دارای ویژگی‌هایی است ...

برتری‌جویی و خودبهتربینی؛ در آیینه ی تاریخ و قرآن

نویسنده: فضل الرحمن فقیهی استاد دانشگاه هرات جاهلیت پیر یا قوم‌پرستی جاهلانه، میراث شوم و ...

باید اُمید داشت، باید اُمید کاشت!

نوشته‌‌ی: دکتور إحسان الفقیه ترجمه و تعبیر: بصیراحمد مبصّر اگر برگ‌ های انباشته شده در ...

آیا عبادات مانع تولید، و ضیاع وقت است؟

نوشته:‌ دکتور یوسف قرضاوی / ترجمه:‌عبدالخالق احسان برخی می گویند:‌ هر باور دینی، بر ایمان ...

امتحان مسابقۀ احیای رمضان!

جمعه؛ ۴ جوزای ۱۳۹۷ مسابقۀ احیای رمضان که در آن حدود ۵۰۰۰ کتاب توزیع و ...

پیش از اینکه فرزندت را تنبیه‌ کنی!

نویسنده: محمد المهدی- روانپزشک ترجمه: عبدالخالق احسان تنبیه و مجازات از جمله آخرین وسایل تربیتی ...

گزارش برنامه افطار الصائم جمعیت اصلاح افغانستان – هرات

بدون شک اسلام دین مورد پسند الله برای بشریت است و اعتصام به این دین ...

هفته و ماه مسلمان

نوشته:‌ استاد ضیاء احمد فاضلی اعمال هفته وار * این که نماز صبح روز جمعه ...

نه طریق دوستانست و نه شرط مهربانی

نه طریق دوستانست و نه شرط مهربانی که به دوستان یک دل سر دست برفشانی ...

اندرزهایی ارزنده

نویسنده: دکتر طارق سویدان برگردان: عبدالرحمن عزام زمینه­ی اول: سفر کن و به سیر و ...

برنامه ای رمضانی!

نوشته‌ی:  د.طارق سویدان برگردان:  بصیراحمد مبصّر با نام و یاد پروردگار! برای رمضان برنامه ریزی ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

https://archive.org/download/TalaAlbadr.11/11.talaAlbadr.mp3