خانه / صفحه اصلی / آرشیو مطالب / چگونه در آموزشگاه رمضان تقوا بیاموزیم؟

چگونه در آموزشگاه رمضان تقوا بیاموزیم؟

نویسنده: عبدالخالق احسان

ماه مبارک رمضان بسان مدرسه و آموزشگاهی می‌ماند که در آن مضامینی تدریس می‌شود. هر مضمون نمره‌ای دارد و در پایان ماه تقدیر نامه‌ها توزیع می‌گردد. مضمون‌های درسی آموزشگاه رمضان را می‌توان این طور برشمرد: اخلاق، فداکاری، ایثار، تقوا و…

مهم‌ترین درس رمضان درس تقوا است که خواستم در این مقال ناچیز اشاراتی داشته باشم. خداوند متعال در مورد اهمیت تقوا و این که از اساسی‌ترین درس‌های ماه رمضان است می‌فرماید: کتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم لعلکم تتقون: روزه بر شما فرض شد همانگونه که بر امت‌های پیش از شما فرض شده بود تا پرهیزگار و متقی شوید.[ بقره/۱۸۳]

تقوا یکی از مهمترین امور دینی است که قرآن کریم در شماری از آیات که به ۲۵۸ آیه می‌رسد به آن پرداخته است و این بیانگر اهمیت تقوا است زیرا تقوا در زندگی انسان نفوذ دارد و تمام اجزای زندگی را در بر می‌گیرد.

گونه‌های تقوا:

۱- تقوای زبانی: انسان مسلمان باید همیشه مواظب زبان خویش باشد چرا که زبان باعث نجات انسان از همه مهلکه‌هاست و هم باعث سقوط انسان در منجلاب بدبختی و رزالت‌ها.

در مورد اهمیت خفظ زبان همین کافیست که خداوند می‌فرماید:” مَا یَلْفِظُ مِن قَوْلٍ إِلَّا لَدَیْهِ رَقِیبٌ عَتِیدٌ [ ق/۱۸]: آدمى هیچ سخنى را به لفظ در نمى‏آورد مگر اینکه مراقبى آماده نزد او آن را ضبط مى‏کند.

و رسول خدا( صلی الله علیه و سلم) فرموده‌اند: کسی که زبانش را از یاوه‌گویی حفظ کند بهشت را برایش تضمین می‌کنم. حالا اگر مدت یازده ماه زبان در کنترل ما نبوده باییم در آموزشگاه رمضان این درس تقوا را عملی کنیم و حفظ زبان را برای خود ملکه سازیم تا همیشه در اختیار و کنترل ما قرار داشته باشد. اگر خدای ناخواسته در رمضان هم تقوای زبان نداشتیم روزه ما ارزش خود را از دست می‌دهد، چنانچه رسول اکرم( صلی الله علیه و سلم) می‌فرماید: “هر کسی حرف دروغ و عمل بدان را ترک نکند خودداری از خوردنی‌ها و نوشیدنی‌ها برای خدا هیچ ارزشی ندارد.( بخاری)

۲- تقوای قلبی: تقوای قلبی نیز از ضروریات زندگی اسلامی است انسان اگر قلبش را اصلاح نکرد این همه اعمال ظاهری دردی را دوا نمی‌کند چرا که اعمال قلبی از اعمال جوارح در اولویت قرار دارد. تقوای قلبی و مقابله با همه امراض قلبی در هر وقت ضرور است، اما اگر در طول سال قلب‌های ما بی‌تقوا بوده چه زیباست که در ماه رمضان قلوب خویش را از بیماری‌های قلبی نجات داده و تقوای قلبی را سر و سامان دهیم. تقوای قلبی این امور را احتوا می‌کند: اخلاص، حسن ظن، ارزش قایل شدن به اهل تقوا، اخوت و برادری، مدارا، گذشت، بخشش و دوری از تکبر، دوری از بدگمانی، حقد، کینه، غضب، انتقام جویی، حسادت، لجاجت، و… .

اگر توانستیم در ماه رمضان اهل تقوای قلبی شویم ان شاءالله در بقیه سال نیز این تقوا یاور و همراه ما خواهد بود.

۳- تقوای عملی: بر انسان مسلمان لازم است تا در تمام اعمال و حرکاتش تقوا وجود داشته باشد به ویژه در رمضان که می‌بایست تقوای عملی را نیز تمرین کرد. در تقوای عملی انسان مسلمان تمام کارهایش را در روشنایی فرامین الهی انجام می‌دهد و در هر جا و مصروف هر عملی که باشد نمونه‌ای از انسان باتقوا است. چنانچه رسول خدا می‌فرماید: اتق الله حیثما کنت. : هر جا هستی از خدا پروا داشته باش.( ترمذی)

در تقوای عملی؛ مسلمان هر نگاهی بکند، لبخندی بزند، قدمی بردارد، چیزی به شکمش وارد کند، خرید نماید، چیزی بفروشد، ابتدا حکمش را نگاه می‌کند که مطابق شریعت است یا خیر؟ اگر خلاف شریعت بود ترکش می‌کند، اگرچه در ضاهر مفادی نیز عایدش گردد.

  1. تقوای مالی: مال و دارایی از نظر اسلام مردود نیست بلکه خداوند در قرآن مال را خیر و خوبی گفته است اما در اسلام مال پرستی بد است و اینکه برده مال شویم و اینکه مال و دارایی را در قلب خویش جای داده، هیچ، نگذاریم از قلب ما محبت مال بیرون شود. یکی از بخش‌های مهم تقوا، تقوای مالی است که ما نیازمندیم در رمضان این درس تقوا را نیز بیاموزیم و اگر در این درس ناکام شدیم عاقبت خطرناکی در انتظار ماست. چرا که در روز محشر از جمله نخستین سؤالات، دو سؤال در مورد مال است که این مال را از کجا آوردی؟ و در کجا مصرف کردی؟ جالب اینجاست که از امور دیگر مانند عمر و جوانی تنها یک سؤال صورت می‌گیرد. لذا بر همه ما بخصوص ثروتمندان لازم است تا همیشه و به ویژه در رمضان دقیق بسنجیم که از کجا ثروت خود را بدست می‌آوریم و چگونه صرف می‌کنیم.
  2. تقوای کاری و وظیفه: تقوای کار و وظیفه این است که انسان آنچه در توان دارد در اجرای وظیفه تلاش نماید بکوشد وظیفه‌اش را به بهترین و زیباترین صورت ادا گردد، لذا اگر شخص در اجرای وظیفه کوتاهی کرد یا اهمیت به ادای وظیفه قایل نبود در واقع به بی تقوایی کاری دچار شده است. در مورد اجرای درست کار رسول خدا( صلی تااه علیه و سلم) می‌فرماید: خداوند دوست دارد وقتی انسان کاری را انجام می‌دهد آن را به نیکوترین وجه انجام دهد.( طبرانی)
  3. تقوای فکری: تقوای فکری نیز از ضروریات حیات اسلامی است؛ چرا که اگر فکر انسان بی‌تقوا شد و افکار خرافی، مادی، دین گریزی و… وارد ذهن مسلمان شد، این افکار پوچ و بی معنی در عمل انسان اثر گذاشته، آهسته آهسته انسان را به هلاکت ابدی دچار می‌کند. عده‌ای بوده‌اند که با انحراف فکری از همه چیز منحرف شدند، شروع کردند به اینکه از اسلام ایراد بگیرند و از همه مسلمین روی برتافتند. لذا این بی تقوایی فکری خیلی خطرناک است. باید مواظب افکار وارداتی غرب بود تا جوانان ما دچار بی تقوایی فکری نگردند.

درباره ی احمد صمیم منیب

همچنین ببینید

عزل عثمانی چرا!؟

عزل عثمانی چرا!؟ همه نیک می‌دانیم که در وضعیت جاری کشور تنها با جدّیت، تلاش، ...

چرا سیّدقطب را دوست دارم؟

نوشته: احسان الفقیه / ترجمه: عبدالخالق احسان ۱) سیّدقطب را بر خلاف میل کینه‌توزان، ستمگران، ...

کمّ یا کیف، جسم یا جان!؟

نوشته‌ی بصیراحمد مبصّر از پر ارزش‌ترین گزاره‌های شرعی، مقدّم داشتن کیفیت بر کمیّت انگاشته می‌شود. ...

گزارش اهداء جوایز مسابقه احیای رمضان!

دو شنبه ۱۴ جوزا ۱۳۹۶ فهم آموزه‏های اسلامی و شناخت دقیق معارف آن از بایسته‏های ...

رحمت پیامبر صلی الله علیه و سلم در جهاد

نویسنده : دکتور راغب سرجانی مترجم : عزیز الله حفیظ در ابتدا شاید بعضی از ...

در دهه‏ی اخیر رمضان چه کنیم؟!

نویسنده: دکتر محمد عریفی با استدلال به عملکردِ پیامبر صلی الله علیه وسلم می توان ...

انفاق در رمضان

نویسنده: شیخ محمد حسن الددو برگردان: عبدالرحمن عزام از زمره‏ی عمده‏ترین آزمایش‏های الهی که با ...

اهمیت مطالعه و چگونگی بهرمند شدن از مطالعه

نوشته: عبدالخالق احسان دانشمندان و علمای که اهمیت کتاب و مطالعه را درست درک کرده ...

دین و سعادت آدمی

نگاشته‌ی: نعمت الله سبحانی در اذهان برخی چنین رسوخ نموده است، که گویا دین آمده ...

ویژ‌ه‌گی‌های شش گانه مربی

نگارنده: عبد العزیز عماری گزارنده: نعمت الله سبحانی مربی موفق و کامیاب دارای ویژگی‌هایی است ...

برتری‌جویی و خودبهتربینی؛ در آیینه ی تاریخ و قرآن

نویسنده: فضل الرحمن فقیهی استاد دانشگاه هرات جاهلیت پیر یا قوم‌پرستی جاهلانه، میراث شوم و ...

باید اُمید داشت، باید اُمید کاشت!

نوشته‌‌ی: دکتور إحسان الفقیه ترجمه و تعبیر: بصیراحمد مبصّر اگر برگ‌ های انباشته شده در ...

آیا عبادات مانع تولید، و ضیاع وقت است؟

نوشته:‌ دکتور یوسف قرضاوی / ترجمه:‌عبدالخالق احسان برخی می گویند:‌ هر باور دینی، بر ایمان ...

امتحان مسابقۀ احیای رمضان!

جمعه؛ ۴ جوزای ۱۳۹۷ مسابقۀ احیای رمضان که در آن حدود ۵۰۰۰ کتاب توزیع و ...

پیش از اینکه فرزندت را تنبیه‌ کنی!

نویسنده: محمد المهدی- روانپزشک ترجمه: عبدالخالق احسان تنبیه و مجازات از جمله آخرین وسایل تربیتی ...

گزارش برنامه افطار الصائم جمعیت اصلاح افغانستان – هرات

بدون شک اسلام دین مورد پسند الله برای بشریت است و اعتصام به این دین ...

هفته و ماه مسلمان

نوشته:‌ استاد ضیاء احمد فاضلی اعمال هفته وار * این که نماز صبح روز جمعه ...

نه طریق دوستانست و نه شرط مهربانی

نه طریق دوستانست و نه شرط مهربانی که به دوستان یک دل سر دست برفشانی ...

اندرزهایی ارزنده

نویسنده: دکتر طارق سویدان برگردان: عبدالرحمن عزام زمینه­ی اول: سفر کن و به سیر و ...

برنامه ای رمضانی!

نوشته‌ی:  د.طارق سویدان برگردان:  بصیراحمد مبصّر با نام و یاد پروردگار! برای رمضان برنامه ریزی ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

https://archive.org/download/TalaAlbadr.11/11.talaAlbadr.mp3