خانه / صفحه اصلی / آرشیو مطالب / برخی از جنبه های تمدنی رسالت اسلام

برخی از جنبه های تمدنی رسالت اسلام

نویسنده: ابراهیم ترکاوی
ترجمه: ناصراحمد هروی
الله متعال دین اسلام را -که در تمام زمانها و مکانها دین برحق است- برای انسان برگزیده است؛ لذا جنبه های تمدنی آن بس گسترده ودارای رسالت عظیم می¬باشد، به تعبیر امام حسن البناء رحمه الله: تمدن اسلام برای همه¬ی انسانها وشامل تمام زمانها ومکانها است و با پهنای خود در برگیرنده امور دنیا وآخرت می¬باشد. وجود چنین خصائص وویژگی ها، نمایانگر ابعاد تمدنی رسالت اسلام است، برای تبیین اهداف جامع ومقاصد بزرگ آن، به بعضی از جوانب تمدنی آن می پردازیم.
جهانی بودن رسالت اسلام :
از بدو، بُعد جهانی بودن رسالت اسلام قابل ملاحظه است، الله سبحانه وتعالی میفرماید: وَمَا أَرْسَلْنَاکَ إِلَّا رَحْمَهً لِّلْعَالَمِینَ”[انبیاء:۱۰۷] ای پیغمبر! ما تو را جز به عنوان رحمت برای جهانیان نفرستاده ایم. پیغمبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: هرپیغمبری به قوم خاصی فرستاده میشد، ولی من به سوی تمام مردم فرستاده شده ام، اولین جمله مسلمان درتمام نمازهایش درمقابل الله که به زبان می آورد: الحمد لله رب العالمین است، ثناء وستایش سزاوارخدایی است که پروردگارجهانیان است، لذا پژوهشگرمسلمان بُعد جهانی بودن رسالت اسلام را به وفور در اساسات وتعالیم آن درمی یابد، این بخش ازتمدن اسلام، دید مسلمان را وسیع و درک وشناخت او از اسلام را کامل می سازد، و این تصور، مسلمان را از تنگ نظری که باعث کوتاه فکری و محدودیت آن شود دور میدارد، ودعوت و طرح های آن هم مشتمل براین بخش ازتمدن رسالت اسلام است، زیرا رسالت اسلام بزرگتر از این است که گوشه گیری آنرا محدود سازد، یا مخاطب آن گروه معین باشد، رسالت اسلام شامل تمام زمانها، مکانها است وپیامی برای تمام جهانیان.
اهداف و رسالت دین اسلام دربُعد جهانی بودن آن کاملا مبرهن است، قرآن کریم بیان میدارد: کُنتُمْ خَیْرَ أُمَّهٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنکَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللّهِ[آل عمران:۱۱۰] شما (ای پیروان محمد) بهترین امتی هستید که به سود انسانها آفریده شده اید (مادام که) امربه معروف ونهی ازمنکرمینمائید وبه خدا ایمان دارید. الله متعال برای ما دستور بیرون شدن ومسئولیت دعوت و تبلیغ دین را سپرده تا همه امت را رهنمائی کنیم، باوجود مشکلات وسختی های زیادی که دعوتگران را تهدید میکند؛ نباید ازآن شانه خالی کرده ویا آنرا فراموش کنند، لذا آنچه رسالت اسلام ازما میطلبد؛ تصحیح مفاهیم و فرهنگ های مغالطه آور برای مسلمان و غیر مسلمان است، امت مسلمه باید متوجه قضایای کلی اسلام شوند ومسیر مستقیم آنرا بپیمایند، جهود واستعدادها درقضایای جزئی صرف نشود، اسلام را با تناسب تقاضاهای عصر ارائه کنیم، چرا که اسلام متناسب هرزمان ومکان است وآنرا به شکل صحیحی که الله به حیث رحمت برای جهانیان فرستاده، شناسائی کرده ومعرفی بداریم.
انسانیت در رسالت اسلام :
مخاطب وحی آسمانی انسان است، همین طور محور تمرکز تمام انبیاء و رسل تزکیه انسان بوده، الله برای انسان کرامت داده وازسایر مخلوقات او را متمایز گردانیده است چنانچه میفرماید: ” وَلَقَدْ کَرَّمْنَا بَنِی آدَمَ”[اسراء:۷۰] ‏ما آدمیزادگان را (بااعطاء عقل، اراده، اختیار، نیروی پندار، وگفتارونوشتار، قامت راست وغیره) گرامی داشته ایم” بنابراین بُعد انسانی تمدن رسالت اسلام، مقدم برسایرابعاد آن است. شریعت اسلام کرامت انسان را ارج نهاده چه فرد زنده یا مرده باشد وهرآنچه این امتیاز را آسیب رساند ممنوع قرارداده، باری پیغمبرخدا صلی الله علیه وسلم درمقابل جنازه ای که انتقال داده میشد ایستادند، صحابه گفتند: این جنازه¬ی غیر مسلمان است، آنحضرت صلی الله علیه وسلم فرمودند: آیا انسان نیست؟ “البخاری باب جنائز” حضرت علی کرم الله وجهه میفرماید: مردم ازدو جهت باهم برادر اند: برادر دینی وبرادری ازنوع انسان، لذا این بخشی ازتمدن اسلام قرارداشته ودردعوت وتمام معاملات متمایز است.
اخلاق در رسالت اسلام :
ستون عمده اسلام را بُعد اخلاق تشکیل داده وسازنده روح دعوت اسلامی است، به تعبیری: دین یعنی اخلاق، کسی که به اخلاق شما افزود گویا به دین شما افزود، الله متعال وقتی ستایش پیغمبرخود را بیان میکند اخلاق پیامبر را متبارز میسازد؛ درحالیکه پیغمبرخدا صلی الله علیه وسلم جامع اوصاف نیک انسانی بودند: ” وَإِنَّکَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِیمٍ ” [قلم :۴] تو دارای خوی سترگ (یعنی صفات پسندیده وافعال حمیده ) هستی. تعجب آور نیست که پیغمبرخدا صلی الله علیه وسلم اخلاق را هدف بعثت خود بیان میکنند، چنانچه میفرمایند: فرستاده شده ام تا برتری های اخلاق را تکمیل کنم. ازاین رو پله ای اول اخلاق: مسئولیت دربرابرکلمه توحید، امانت داری وابلاغ آن است، همگام با ابعاد تمدنی مذکور ادای مسئولیت دربرابرکلمه، مسلمان را به نتایج بس عظیم سوق میدهد، الله متعال میفرماید: أَلَمْ تَرَ کَیْفَ ضَرَبَ اللّهُ مَثَلاً کَلِمَهً طَیِّبَهً کَشَجَرهٍ طَیِّبَهٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِی السَّمَاء‏[ابراهیم:۲۴] (بنگرکه خدا چگونه مثل میزند: سخن خوب به درخت خوبی می ماند که تنه آن (درزمین) استواروشاخه هایش درفضا (پراکنده)باشد.
رسالت کلمه، ازمسلمان می طلبد که: اهداف وافکار مسلمان باید مطابق قرآن وسنت بوده و برهدایت مردم حریص باشد، تا دلهای مردم ازمحبت دین الهی آبیاری شود مسلمان برنیت ها اتهام نمی زند، ازشخصیت فرد نمی کاهد، درپی صفا بخشیدن به افکارمردم است تا بجای اصلاح به افساد نپردازند، ودراین امر ازتجارب ودانش اهل تخصص استفاده میبرد تا نقش یک دعوتگرفعال را درجامعه خود ایفا کند وبا انجام این مسئولیت عظیم، زیربناها را میسازد تا روح وحدت، الفت، دوستی ومحبت گسترش یافته وتفرقه، تنفر وبغض وکینه برچیده شود.
جان کلام اینکه چنگ زدن به ابعاد تمدن رسالت اسلام (بُعد جهانی، بُعد انسانی واخلاقی ) بزرگترین ومهم ترین رسالت اسلام را به نمایش میگذارد.

درباره ی احمد صمیم منیب

همچنین ببینید

مردی با اندشه های سبز همیشه بهار

بهار فصلی به دلها نزدیک است. همه کس بهار را دوست دارد. با شنیدن واژه¬ی ...

این قافله در حرکت است

نوشته:‌ نور احمد صمدی شاید زیاد شنیده باشیم که «الله متعال انسان های نیک را ...

احساس همرایی با الله تعالی

رضایت الله تعالی اساس هدف و خواسته¬ی¬ دعوتگر در مسیر راه و زندگی¬اش است. بدین ...

گزارش هفته سیرت – ولایت غور

دفتر ولایتی جمعیت اصلاح غور به مناسبت دوازدهم ربیع‌الاول سال‌روز ولادت با سعادت پیامبر بزرگوار ...

تهدید آخر!

اظهار عجز پیش ستم پیشه ابلهی است ، اشک کباب باعث طغیان آتش است! خلیل ...

علم وجهاد

تخلص وتصرف از کتاب دانش ودین داری از داکتر قرضاوی حفظ الله احمد ضیاء منیب ...

اهمیت تربیت کودک

نویسنده: محمد فرید فائز خداوند کائنات را در هفت طبقه خلق نمود و در آن ...

نیاز آدمیان به تربیت ایمانی

نگارنده: دکتر یوسف قرضاوی گزارنده: نعمت الله سبحانی از خلال تجارب زندگیم و سپری کردن ...

نظام غرب و تناقض در حقوق بشر

اسلام دینی است که از سوی الله متعال که به همه ی شئون و نیازهای ...

این قافله در حرکت است

نوشته:‌ نور احمد صمدی شاید زیاد شنیده باشیم که «الله متعال انسان های نیک را ...

نظرگاه خداوند در وجود آدمی

پیامبر (ص) در حدیثی که امام مسلم آن را روایت نموده است، فرمودند: «إِنَّ اللَّهَ ...

از زمانی که رب العالمین بنی آدم را آفرید، برای هدایت و رهنمائی شان، پیامبری ...

قصه های از لحظات اخیر زندگی

ترجمه: عبدالملک فاضلی بدون شک هر کدام ما یقین داریم که دنیا جای همیشگی نیست ...

چرا مشتاق اسلام شدم!

نوشته: ام راشد ترجمه و تصرف: احمد فرید فرزاد هروی اسلام دارای ویژه گی های ...

آیا موسیقی غذای روح است؟

نوشته: داکتر غلام رسول شفیق خاطره¬یی جالب در مورد اثرات موسیقی بالای روان انسان: همه¬ی ...

ارزیابی خودی

محاسبه یکی از وسایل مهم و اساسی تربیت اسلامی برای اصلاح، تهذیب، رشد و بالندگی ...

به سوی تغییر

حرکت به سوی تغییر از مقولاتی است که امروز بیشتر از همه زمانه ها پیرامون ...

دروغ آفت ایمانی

ایمان به مثابه درختی است که باید متوجه اش بود، تا از گزند آفاتی که ...

مقام معنوی انسان!

انسان، به دنیا می آید و سرمایه های مانند دست و پا و چشم و ...

آژیر خطر

نوشته: عبدالباری قانت در شماره¬ی ۱۰۰ معرفت پیش در آمدی در باره¬ی هویت اسلامی و ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

https://archive.org/download/TalaAlbadr.11/11.talaAlbadr.mp3