خانه / صفحه اصلی / آرشیو مطالب / به سوی تغییر

به سوی تغییر

حرکت به سوی تغییر از مقولاتی است که امروز بیشتر از همه زمانه ها پیرامون آن سخن می رود؛ تغییرات چه در محدوده¬ی زنده گی فردی و چه خانواده گی و اجتماعی و تمدنی، همه و همه در محور تغییر انسان و نفس انسانی دور می زند و قرآن کریم نیز به گونه¬ی صریح و روشن از تغییر سخن می گوید البته بصورت همه جانبه و تغییر از حالت بد به نیک و از نیک به بد؛ بدین معنا که قرآن کریم، رسیدن به رفاهیت کلی و همه جانب در تمام عرصه های زنده گی را به نفس انسانی پیوند می دهد و همین گونه از دست دادن نعمت ها و اُفت بعد از عروج را نیز به نفس انسانی ربط می دهد.
(إِنَّ اللَّهَ لَا یُغَیِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى یُغَیِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ) {رعد/۱۱} «الله متعال، حال و وضع هیچ قوم و ملّتی را تغییر نمی‌دهد ( و ایشان را از بدبختی به خوشبختی نمی رساند) مگر این که آنان نفس های خود را تغییر دهند»
(‏ذَلِکَ بِأَنَّ اللَّهَ لَمْ یَکُ مُغَیِّرًا نِعْمَهً أَنْعَمَهَا عَلَى قَوْمٍ حَتَّى یُغَیِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ وَأَنَّ اللَّهَ سَمِیعٌ عَلِیمٌ‏) {انفال /۵۳} «‏ این بدان خاطر است که الله ، هیچ نعمتی را که به گروهی داده است تغییر نمی‌دهد مگر این که آنان حال خود را تغییر دهند و بیگمان الله، شنوای (اقوال و) آگاه (از افعال مردمان) است.‏»
این تصویر قرآنی از تغییر که الله متعال آن را ارائه می کند درست همان چیزی است که انسان بطور طبیعی با او در تماس است؛ انسان یا حال بد و زنده¬گی نابسمانی دارد و باید برای بهتر شدن حال و سامان بخشیدن به حیات، در نفس خویش تغییر بیاورد، و یا تا چشم باز کرده به اثر تلاش ها و زحمت کشی های نسل های پیش از خود خویشتن را غرق در نعمت ها و رفاهیت دیده که باید آن را با رعایت سنن کونی و حفظ مکارم اخلاقی پاسداری نماید!
اگر به مجموعه آیات پیش از آیه ای یازدهم سوره¬ی رعد که حکایت از تغییر از بدی به سوی خوبی دارد، و آیات بعد از آن دقت کنیم، دیده می شود که تغییر مورد نظر قرآن کریم، تغییر تک بعدی نبوده و این برداشت که بیشتر اوقات تنها تغییر معنوی را از این آیه منظور می گیرند برداشتی است نا رسا؛ زیرا نخستین آیات این سوره یاد آور برافراشته شدن آسمان بدون ستون و تسخیر آفتاب و مهتاب، هموار نمودن فرش زمین و طبقات آن و استوار نمودن کوها و حرکت ابر ها و جاری شدن آب و رویش انواع ثمرات و… از جانب الله، سخن رفته و سپس انسان های خردمند و عاقل به تفکر در این پدیده ها فراخوانده شدند و در نهایت توقع قرآن کریم از بیان این همه شگفتی های قدرت الهی این است که انسان بعد از تفکر سر در خط فرمان الله بگذارد، تنها او را پرستش کند و زنده گی را با قانون او سامان بخشد و بر آخرت یقین داشته باشد.
پس این جا سخن از یک تغییر همه جانبه و تمدنی ای پویا و زنده است که روح آن را معنویات و توحید شکل می بخشد و مقتضای آن این است که انسان مسلمان باید برای تحقق آن در تمام عرصه های تعلیمی، تربیتی اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، نظامی و… به فکر تغییر باشد و نسل ها را به سوی تعلیم و تربیت برتر، اقتصاد برتر، جامعه¬ی برتر، سیاست برتر و قدرت نظامی و تکنالوژی برتر و سرانجام تقوا و اخلاق برتر رهنمود شود تاسیرش یک سیر تمدنی و همه جانبه باشد.
حال می رسیم به آیه¬ی بعدی از سوره¬ی مبارکه¬ی انفال و این حکایت از تغییری دارد که بصورت منفی در نفس انسان ایجاد می گردد و نتیجه اش این است که نعمت¬ها از کف بیرون می شود. این حیقیت نیز از اندیشه در آیات قبلی و بعدی این آیه از سوره¬ی مبارکه انفال روشن می شود که الله متعال از نعمت¬های که نصیب قریش شده بود و به علت مخالفت با قرآن کریم و پیامبرص از دست شان رفت سخن می گوید و سپس آن را به سرنوشت فروعون پیوند می دهد که او نیز قبل از این در نتیجه-ی مخالفت با موسی و قانون الهی ذلیل و خوار شده بود و این یک سنت و قانون ثابت در هستی است که تغییرات منفی در نفس و تجاوز از حد، انسان را بر خاک ذلت نشانده و محکوم به نابودی و زوال می کند و همین گونه تجدید نظر در نفس و تغییرات مثبت و شناخت حدود و مرزهای شریعت الهی و سنن زنده¬گی، انسان را از خاک بلند کرده عزت و شکوه دوباره می بخشد!
در نهایت بدین نتیجه می رسیم که شناخت دقیق از معنای تغییر و عرصه های تغییر و استفاده از فرصت¬ها برای تغییر و دور کردن چالش¬ها از مسیر تغییر بعنوان یک قانون قرآنی و سایر قوانین و سنن مانند قانون (تداول و تداوفع و غلبه) که هریک از این ها ضرورت به نوشته های جداگانه دارد، می تواند مسیر ما را بسوی زنده¬گی بر تر اسلامی روشن کند و حرکت ما را نیز از سر درگمی و هدف گم کرده¬گی نجات بخشد.
بنابراین اندیشمندان و مفکران اسلامی رسالت و وظیفه دارند تا با روشن نمودن حقایق زنده¬گی و بیان عوامل خیزش و پویای تمدن ها و همچنین فروپاشی و سقوط آن هم بصورت نظری به روشنگری به پردازند و هم بصورت عملی برنامه های را سامان بخشند که بتواند نسل جدید امت اسلامی را در مسیر تغییر کلی و همه جانبه¬ی قرآن قرار بدهد تا بانی مجدد تمدن اسلامی باشند و مجد وعظمت گذشته¬ و از دست رفته¬ی امت را از نو زنده گردانند.

درباره ی احمد صمیم منیب

همچنین ببینید

تهدید آخر!

اظهار عجز پیش ستم پیشه ابلهی است ، اشک کباب باعث طغیان آتش است! خلیل ...

علم وجهاد

تخلص وتصرف از کتاب دانش ودین داری از داکتر قرضاوی حفظ الله احمد ضیاء منیب ...

اهمیت تربیت کودک

نویسنده: محمد فرید فائز خداوند کائنات را در هفت طبقه خلق نمود و در آن ...

نیاز آدمیان به تربیت ایمانی

نگارنده: دکتر یوسف قرضاوی گزارنده: نعمت الله سبحانی از خلال تجارب زندگیم و سپری کردن ...

نظام غرب و تناقض در حقوق بشر

اسلام دینی است که از سوی الله متعال که به همه ی شئون و نیازهای ...

این قافله در حرکت است

نوشته:‌ نور احمد صمدی شاید زیاد شنیده باشیم که «الله متعال انسان های نیک را ...

نظرگاه خداوند در وجود آدمی

پیامبر (ص) در حدیثی که امام مسلم آن را روایت نموده است، فرمودند: «إِنَّ اللَّهَ ...

از زمانی که رب العالمین بنی آدم را آفرید، برای هدایت و رهنمائی شان، پیامبری ...

قصه های از لحظات اخیر زندگی

ترجمه: عبدالملک فاضلی بدون شک هر کدام ما یقین داریم که دنیا جای همیشگی نیست ...

چرا مشتاق اسلام شدم!

نوشته: ام راشد ترجمه و تصرف: احمد فرید فرزاد هروی اسلام دارای ویژه گی های ...

آیا موسیقی غذای روح است؟

نوشته: داکتر غلام رسول شفیق خاطره¬یی جالب در مورد اثرات موسیقی بالای روان انسان: همه¬ی ...

ارزیابی خودی

محاسبه یکی از وسایل مهم و اساسی تربیت اسلامی برای اصلاح، تهذیب، رشد و بالندگی ...

دروغ آفت ایمانی

ایمان به مثابه درختی است که باید متوجه اش بود، تا از گزند آفاتی که ...

مقام معنوی انسان!

انسان، به دنیا می آید و سرمایه های مانند دست و پا و چشم و ...

آژیر خطر

نوشته: عبدالباری قانت در شماره¬ی ۱۰۰ معرفت پیش در آمدی در باره¬ی هویت اسلامی و ...

اسلام، فطرت سلیم بشریت

نویسنده: ام راشد اگر نگاهی به اوضاع و احوال جهان امروز بیاندازید، تمام قوای جهانی ...

جایگاه ذکاوت و تیز هوشی در دعوت

استاد نعمت الله سبحانی ذکاوت و تیز هوشی یکی از ویژه¬گی های فطری و مهم ...

تحلیل محتوایی بیداری اسلامی و مسئولیت ما !

خلیل احمد جامی فراخوان شکوهمندی را که به دستور الله جل جلاله، همه انبیاء علیهم ...

چطور با قرآن زندگی کنیم ؟

نویسنده داکتر محمود عبدالرحمن: تعامل گذشتگان صالح ما با قرآن به چه شکل بود؟ وآیا ...

صبح غزه نزدیک است

نوشته: احمد فرید فرزاد هروی حملات اسراییل به غزه که اکنون از مرز یکماهگی اش ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

https://archive.org/download/TalaAlbadr.11/11.talaAlbadr.mp3