خانه / صفحه اصلی / آرشیو مطالب / تصوف در پرتو قرآن وسنت نبوی

تصوف در پرتو قرآن وسنت نبوی

نوشته شیخ الطریقه، الحاج سید عبدالرحیم عاصمی خلیفه صاحب نوین
همیشه زیر این آسمان آبی انسانهایی زیسته اند که پیش از آنکه خاکی باشند، آسمانی اند. و پیش از آنکه به خویش بیاندیشند به دیگران اندیشیده اند. فراز و نشیبها، شیرینی ها و تلخی های زندگی ناتوان و نا امیدشان ننموده بلکه مقاوم و پایدار ماندند، تاریخ همیشه آیینه روشن چنین انسانهایی بوده است.
در طول ادوار تاریخ انسانهای مومن، پاک دل، مخلص، مصلح، زاهد و دعوتگر بواسطه برافراشتن لوای توحیدی و مضمحل نمودن لشکر و پرچم کفر و زدودن فساد و رذیلت، به پا خواستند، برای اشاعه ی این دین راستین در دعوت خود بینش و بصیرت را سر لوحه خود قرار داده و احکام الهی را مبنای قضاوت بین خود نهادند و مسیر توحیدی انبیاء علیهم السلام را در پیش گرفتند، مسیری که از آدم  آغاز شد؛ آن هنگامیکه منهج هدایت را از پروردگار خود دریافت نمود و آن را برنامه زندگی خود و فرزندانش گردانید و چنین مسیر مبارک را پیامبران بعدی و پیروان شان در پیش گرفتند.
هرگاه این پرتو الهی به خاموشی میگرایید توسط پیامبر دیگری روشن میشد و همواره این مسیر اصلاح گری و بازگشت به شریعت الهی که از زمان آدم  آغاز شده بود مسیر تکامل خود را در زمان پیامبران بعدی چون نوح، هود، صالح، شعیب، ابراهیم، موسی و عیسی علیهم السلام طی کرد، تا اینکه در عصر خاتم پیامبران محمد  به حد کمال و اعتلای خود رسید، پیامبری که بعثتش انتهای نبوت و رسالت بود. بعد از محمد مصطفی  نیز این کاروان دعوت و اصلاح نه تنها که متوقف نشد بلکه خداوند سبحان علمای با عمل و متقی، زاهد و احیاگری از امتش را مکلف نمود، تا این مسیر را ادامه داده و به پیش ببرند. مسیری که بر توحید، تقوی، زهد، پارسایی، عدل و عدالت استوار گردد و از شرک، خرافات، بدعتها و منکرات دور باشد.
بر فرد فرد ما مسلمانان چه مرد و چه زن واجب است، که بوظیفه‌ی امر به معروف ونهی از منکر خود عمل کنیم و چه معروفی بزرگتر از تحکیم شریعت الهی و پیروی از قانون و سنتی بدون تغییر و تبدیل.
خداوند متعال در هر عصر و نسلی کسانی را بر انگیخته تا دین را از تحریف افراطی ها و ادعاهای غلط باطل پرستان و تاویلات بی مورد جاهلان حفظ نماید و بدون هیچ گونه تأویل و تحریف و تبدیل، مردم را به تزکیه خالص و برگرفته از آیات قرانی و احادیث گهر بار نبوی  فراخوانند و به سوی احسان و فقه باطن دعوت کنند و این طب نبوی را در هر عصر تجدید کرده در کالبد امت اسلامی روح جدیدی از ایمان و احسان بدمند، و به این نحو رابطه قلبها را با خدا و پیوند جسم ها را با روح ها و ارتباط جامعه را با اخلاق و ارتباط علماء را با ربانیت و اخلاص تجدید نمایند، و در عوام قدرت و توان مبارزه با خواهش های نفسانی و دنیا پرستی وغلبه بر فتنه مال و اولاد و در خواص و پیشوایان جامعه، نیروی معنوی ایجاد کنند که بتوانند بواسطه آن در برابر شیاطین و نفس اماره بالسوء و تازیانه های حکام و صاحبان زر و زور و قیدها و هشدارهای آنان مقاومت نماید.
و سخن حق را نزد پادشاهان ظالم اظهار کنند و از ملامت ملامت کنندگان ترس و خوفی نداشته باشند. همچنین قناعت وایثار و بی توجهی به مظاهر مادی را در وجود آنان زنده گردانیدند. بگونه‌ای که در تاریخ افرادی را می یابیم که وقتی از آنها خواسته شده که به دست بوسی پادشاه وقت بروند چنین جواب داده اند که: سوگند به آفریدگار، من هرگز راضی نیستم که پادشاه دست مرا ببوسد چه رسد به اینکه من دست بوس او باشم. ای مردم شما در عالمی دیگر و من در عالمی دیگر به سر میبرم.(( این گفته از شیخ الاسلام عز الدینبن عبدالسلام متوفی ۶۶۰ هرات))
چه بسا افرادی بوده اند که پادشاهان، حکومت قسمتی از کشور خود را به آنان پیشنهاد کرده اند اما چنین پاسخ شنیده اند که: « خداوند که این دنیا را با همه وسعت و پهناوری آن بسیار اندک و کوچک توصیف میکند آنجا که میفرماید: «قل متاع الدنیا قلیل » حال خداوند از این جهان کوچک؛ بخش بسیار اندک و ناچیزی را برای شما داده است، من ناگوار میدانم که از این بخش کوچک سهمی داشته باشم.
یکی دیگر از بزرگان در مجلس یکی از فرمانروایان ستمگر نشسته و پایش را بسوی او دراز کرده بود، موقعی که امیر به خانه برگشت کیسه پر از جواهر برای آن بزرگوار فرستاد، ایشان انبار زر را دوباره برگردانیدند و گفتند: ای امیر، بدان آن کس که پایش را بسوی تو دراز می کند هرگز دستش را به سویت دراز نخواهد کرد.
تاثیر معنوی عارفان از سقوط و فروپاشی اخلاقی و روحی جامعه اسلامی:
بدون شک اگر افراد با تقوی و پرهیزگار و تزکیه شده و کسانی که به درجه احسان و فقه باطن رسیده اند، در جامعه نبودند، کاخ ایمانی و روحانی جامعه اسلامی فرو میریخت و اجزای آن از هم میپاشید و امواج خروشان «مادیت»؛ اندک ایمان باقی مانده ملت را در کام خود فرو میبرد و رابطه دلها با خدا و پیوند زندگی با روح و ارتباط جامعه با اخلاق، گسسته میشد.
اخلاص عمل و احتساب رخت بر می بست، امراض باطنی و بیماریهای قلبی و روانی شیوع پیدا میکرد و پزشک معالجی یافت نمیشد و مردم تسلیم مادیات گشته و دچار ضعف و انحطاط اخلاقی میشدند، علماء درکسب مال و ثروت و احراز پست و مقام با یکدیگر به رقابت میپرداختند، حرص و طمع کاملا بر آنها چیره می شد و در نتیجه، این بخش از دین که از بخش های مهم نبوت است « یعنی تزکیه نفوس و دعوت به سوی احسان و فقه باطن» یا تصوف واقعی، رفته رفته از بین میرفت و نابود میشد.
از مدت زمانی است که کار دعوت به سوی خدا و ربانیت و تزکیه نفس دچار ضعف شده، چرا که وجود علمای ربانی ، عارفان خداجوی و دعوتگرانی که پیوند و رابطه انسان را با خدا استوار کنند، و به اصلاح باطن توجه دهند بسیار نادر و کمیاب شده است.
آدم احساس میکند که خلاء روحی، معنوی و اخلاقی بسیار عمیق و هولناکی وجود دارد که آنان را نه دانش و تکنولوژی و پیشرفت های علمی میتواند پر کند ، و نه ذکاوت و تعمق در تفکر و اندیشه، و نه با ارتباط عمیق و نسبی با زبان و ادبیات پر میشود و نه با نعمت آزادی و استقلال.
بلی این یک واقعیت است که این یک بحران اخلاقی و روحی و یکی از پیچیده ترین معضلات جامعه کنونی است که هیچ راه حل و علاجی برای آن متصور نیست؟ از طبقات بالای جامعه گرفته تا عموم مردم همه به مرض واگیر مادی گرایی و محبت کورکورانه نسبت به مال و ثروت و دیگر بیماری های اخلاقی و اجتماعی مبتلا هستند، بیماری های باطنی مانند حب جاه و مقام، حسد و بخل، تکبر و خودخواهی، شهرت طلبی، نفاق و کرنش در برابر زر و زور اکثریت را واگیر نموده حتی بعضی از علماء و دانشمندان نیز به علت توجه فوق العاده به مظاهر دنیوی، خویشتنداری، راحت طلبی و خوشگذرانی و ترس بیش از حد از فقر و تنگدستی وقار و هیبت خود را از دست داده اند، و بدیهی است که علاج همه این امراض جز در پرتو تزکیه نبوی که ذکرش در قرآن آمده و مقصد بعثت رسول الله  است، ذکر و یاد خدا و جز زندگی در سایه های قرآن و ربانیت و تصوف اسلامی؛ جایی دیگر یافت نخواهد شد.
قرآنکریم چه زیبا میفرماید:
« وَلَکِنْ کُونُوا رَبَّانِیِّینَ بِمَا کُنْتُمْ تُعَلِّمُونَ الْکِتَابَ وَبِمَا کُنْتُمْ تَدْرُسُونَ (۷۹) آل عمران
{مردمانی خدایی و ربانی باشید، آنگونه که کتاب خدا را آموخته اید و درس خوانده اید}.
همانطوریکه قبلا نیز اشاره شد: اگر کمی دقت نماییم متوجه میشویم که خلاء معنوی در جامعه و زندگی ما پدید آمده است که این خود نیاز هر چه بیشتر به منادیان ربانیت و روحانیون زاهد و متقی و عالمانی که دیروز کشتی طوفان زده را به ساحل نجات رساندند را در حالی متبارز میسازد که عدد مدعیان ریا کار و خود پسند که ادعای متصوفین عالی مقام را دارند زیاد شده است. کسانی خود را طبیبان امراض فکری، روحی و معنوی مردم معرفی مینمایند که خود به امراض گوناگون روحی و فکری دچار هستند.
بیشترین نگرانی از جانب کسانی است که عاقلانه یا جاهلانه نام بزرگان دین و بخصوص متصوفین و عارفین واقعی را با اعمال غیر اسلامی و دور از روش و سنت نبوی  مخدوش نموده، بازار بدعتها و خرافات را رونق داده کوشیده اند تا از طریق خرافات و بدعتها جمعی از مردم متدین و خداجوی را بطرف خود بکشانند و از اخلاص مخلصین به اسلام به نفع خود استفاده نمایند.
افسوس که این مزرعه را آب گرفته دهقان مصیبت زده را خـواب گرفته
خون دل ما را رنگ می ناب گرفته وز سوزش تب، پیکرمان تاب گرفته
رخسار هنرگونه ی مـــهتاب گرفته چشمان خرد پــــرده زخوناب گرفته
ادامه دارد…

درباره ی احمد صمیم منیب

همچنین ببینید

با سجده به خدایت نزدیک شو عنوان عربی: واسجد واقترب

محمد کمال الدین: برگردان: عبدالملک فاضلی سجده اوج درجه ی تذلل و خشوع در پیشگاه ...

هنر بدست آوردن دیگران (فن احتواء الاخرین)

بقلم: عبد الصمد الفقی مترجم: عبدالملک فاضلی توانایی جذب دیگران موضوعی ایست که شخصیت داعی ...

ابر مرد دیگری که در سایه های قرآن قامت کشید! (عبدالحمید بن بادیس)

یاد داشت: پیوسته قابل یاد آوری می دانم که پرداختن به زنده¬گی شخصیت های اسلامی ...

فال بینی و عقیده به آن

نویسنده: الحاج مولوی سید عبداللطیف (راضی ادرانی) چگونه مردم با معتقدات غلط به دامان جادوگران ...

هر دم از این باغ! بری میرسد!

عبدالله باغچه مهتری در شماره ۲۲۳ دوشنبه ۵ جدی ۱۳۹۰روزنامه اتفاق اسلام تحت عنوان «نیاز ...

جلو چشم اطفال سگریت نکشید!

مترجم: عبدالجبار مطمئن علمای زیادی از ضررهای بزرگ سگریت و شومیت و حرامیت شان بحث ...

اساسات آرامش روح و روان در برابر اخبار نومید کننده‌ی اهل زمان

نگارنده: محمد موسی شریف گزارنده: استاد نعمت الله سبحانی در عصر کنونی فساد و بزه‌کاری ...

در قبال دعواهای فرزندانمان چه واکنشی نشان دهیم؟

منبع: www.joljol.com وتلخیص و ویرایش نجیبه صالحی استاد فرهنگ محجوبه هروی مقدمه دنیای صمیمی خانواده ...

چگونگی تقویت ایمان در دلها

نوشته:‌ حسین حسین شحاته ترجمه:‌ عبدالخالق احسان قلب جایگاه ایمان: خداوند عزوجل به فضل و ...

نیاز اسلام به مردان زنده و احیا گر!

غلام حضرت « حمیدی » مبرهن است که هیچ دین و آیینی نمی تواند زنده ...

فشار خون چیست؟

خون برای گردش موثر در عروق بدن از نیرو و فشاری برخوردار است که آن ...

با صادقان!

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَکُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ [٩:١١٩] ای مومنان! از (مخالفت فرمان) ...

چرا خداوند(ج) رجل گفت وبشر نگفت؟!

ترجمه: عبدالجبار مطمئن در یکی از صنفهای پوهنتون که تعدادی زیادی محصلین شرکت کرده بودند، ...

تأملی بر دنیای اذکار و دعاهای پیامبر اکرم

مولوی ضیاءاحمد فاضلی مسؤول مدرسه احیاءالعلوم شکی نیست که ذکر و یاد الهی ایمان را ...

شادی و سرور از دیدگاه قرآن

دکتر محمود ویسی چکیده یکی از تمایلات و استعدادهای درونی انسان میل و نیاز به ...

رفتار اقتصادی افغانها در دام فرهنگ تکلف گرایی

نویسنده: عثمان عادل فرهنگ از برجسته ترین عواملی است که در درازنای تاریخ بشر به ...

قیامت کی است؟ متی الساعه؟

دکتور شمس الحق سلیم چندی قبل خبری در سرتاسر دنیا پخش شد و خیلی ها ...

عفت کلام

نوشته: عزیزاحمد سلجوقی زبان که در تمام ادوار تاریخ وسیله افهام و تفهیم بوده و ...

هنر بدست آوردن دیگران ( فن احتواء الاخرین)

بقلم: عبد الصمد الفقی مترجم: عبدالملک فاضلی توانایی جذب دیگران موضوعی ایست که شخصیت داعی ...

خود را محاسبه کنید

ترتیب کننده: غلام حضرت (حمیدی) محاسبه چیست : اینکه ارزیابی کند انسان مسلمان اعمال روز ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

https://archive.org/download/TalaAlbadr.11/11.talaAlbadr.mp3