عفت کلام

نوشته: عزیزاحمد سلجوقی
زبان که در تمام ادوار تاریخ وسیله افهام و تفهیم بوده و به نوعی پردازشگر داشته های انسانها و مبین طرز تفکر افراد است؛ گاهی هم معرف شخصیت انسان میباشد، زمانی که فردی لب به سخن گشاید سطح علم، طرز تفکر، نوع تربیت و اخلاق وی را آشکار میسازد. طبعا انسان با فطرت پاک و سالم خلق میشود و پاکی را در تمام احوال و اوضاع زندگی خصوصا در قسمت زبان دوست دارد؛ ولی برای هر عضو انسان آفاتی است که از آنها متأثر می گردد و برای زبان نیز آفاتی وجود دارد که گاهی شرایط ناگوار و افکار نادرست، افراد را به زشت گویی، مجادله، دروغ و غیبت دچار میکند و گاهی هم اینها جزء خواص انسان می گردند. ولی آفاتی که دامنگیر زبان است، انسان را از این ناحیه ضایع نموده و برایش مشکل ساز میگردد و سرانجام او را کم ارزش و بی شخصیت جلوه میدهد. اما از آنجاییکه دین مبین اسلام که دارای قوانین جامع می باشد، اساس را بر تربیت سالم گذاشته، اضرار و طرز مبارزه با آفات زبان را برای پیروان خود تعلیم میدهد، لذا لازم است زبان، جایگاه آن، نوعیت وظیفه و طریق حراست آن را در منهج و پروگرام الهی که همانا قرآنکریم و احادیث نبی است؛ مورد مطالعه قرار دهیم و در روشنی آنها به موارد فوق بپردازیم.
زبان مطیع باورها، داشته ها، اعتقادات و مبین مافی الضمیر انسان است، بنأ آفات زبانی زاده مفکوره مسموم انسان و دساتیر شیطان است که به انواع مختلف و از طرق مختلف وارد وجود انسان شده و توسط زبان خارج میشود. آفات زبانی منشأ شیطانی دارد و از مفکوره فاسد صادر می گردد، شیطان که از بدو تولد انسان ابراز خصومت با او را کرد محرک بدزبانی میباشد و در تشکل مفکورهای غلط سهم بارز دارد. چرا که انسان پاک به دنیا می آید (مفهوم حدیث مبارک) و مومن از لغو اعراض می کند (مفهوم آیه کریمه). بر علاوه شیطان که این مرض را در زندگی انسان بوجود می آورد؛ بسا اوقات محیط های ملوس به رزایل، خانواده های بداخلاق و دوستان بدسرشت مکتب بدزبانی شده میتوانند.
عواقب بد زبانی تنها بر زندگی این دنیا سایه شوم خود را نمی گستراند بلکه زندگی اخروی اش را نیز متاثر می سازد، پیامبر می فرمایند انسان کلمه ای را در جهت خشنودی خداوند متعال بر زبان جاری می کند و آنرا مهم نمی شمارد اما خداوند متعال درجات او را بلند می برد و انسانی در جهت ناخشنودی خداوند متعال سخن می زند و آنرا مهم نمی انگارد اما به سبب آن به جهنم سقوط می کند (روایت از صحیح بخاری).
بله! ضررهای ابتدایی این آفت چنان بزرگ است که ناخشنودی الله و نافرمانی او را سبب می گردد و بعد دیگر محیط های پاک ماحول چون خانواده سالم و محیط کار خوب را متاثر می سازد. هرگاه انسان در خانه بد زبان یا تند زبان پرورش یابد همان گونه صحبت میکند که آموخته است بله ما هستیم که اولین کلمات را به اطفال می آموزیم و ما هستیم که در خانه یا محل زیست الگو قرار میگیریم. ولی اگر به مرض ناپاکی زبان دچار باشیم واویلاست بر ما. این مرض احترام در بین اعضای خانواده را از بین برده باعث جنگ و جدل میشود و کانون گرم خانواده را به تباهی می کشد. بی عفتی کلام و لجام گسیختگی زبان گاهی بر محیط زندگی انسان سایه می افکند و فرد مرتکب غیبت همسایه میشود یا بر ایشان بهتان میزند یا دروغ میگوید و یا از زبان به عنوان وسیله سرگرمی دیگران با لهو استفاده می کند. همه اینها ارزش شخصیتی را از فرد سلب میکند و شخص را منفور جامعه میگرداند. بدزبانی هم قلب انسان را مریض میکند و هم روان انسان را پریشان میسازد.
آفات زبان گاهی در ساحه دعوت و افراد دعوتگر نیز سیر و سیاحت میکند و انسان دعوتگر را به غیبت مبتلا یا وی را دچار بهتان یا لغو می سازد؛ بعضی در این گرداب گیر می مانند و بخاطر نجات خود هم نمی کوشند.
راه نجات چیست؟
نجات در اسلام است که مربی همه جانبه وکامل است. بادر نظرداشت آیات کریمه و احادیث نبی کریم که برای اعمال در دنیا و آخرت پاداش و عذاب در نظر گرفته شده و با ایمان آوردن و عمل به مقتضای آن بستر نجات فراهم خواهد شد.
از یاد نبرید فرموده الله را که میگوید: (مَا یَلْفِظُ مِن قَوْلٍ إِلَّا لَدَیْهِ رَقِیبٌ عَتِیدٌ) ‏‏ق ۱۸ ترجمه: ‏انسان هیچ سخنی را بر زبان نمی‌راند مگر این که فرشته‌ای، مراقب و آماده (برای دریافت و نگارش) آن سخن است .‏
پس هرگاه چنین است حفظ زبان از زشتیهای غیبت، دروغ، تهمت، لهو و سایر رزایل ضرور است تا فردای قیامت از عهده مسئولیت گفته های خود بیرون آییم. و در حدیث مبارکی از رسول الله آمده است که بهترین مردم کسانی اند که مسلمانان از دست و بان آنها در امان باشند. پس اگر چنین است چرا با کنترول این عضو کوچک بهترین مسلمانان نباشیم. و نزدیکتر به تقوای الله است در مواردیکه مربوط به ما نیست سکوت نمایم و در موارد ضرورت حرف سنجیده شده و معقول بزنیم تا نشود که سر سبز را با زبان سرخ ببازیم و چه خوب است که این آیه مبارکه را در لوح دل خود حک کنیم و برای همیشه از طعم خوش این پردازشگر (زبان) لذت ببریم. الله متعال در سوره احزاب آیات ۷۰-۷۱ میفرماید: (یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلاً سَدِیداً یُصْلِحْ لَکُمْ أَعْمَالَکُمْ وَیَغْفِرْ لَکُمْ ذُنُوبَکُمْ) ترجمه: ‏ای مؤمنان! از خدا بترسید (و خویشتن را با انجام خوبیها و دوری از بدیها از عذاب او در امان دارید) و سخن حق و درست بگوئید.‏ ‏در نتیجه خدا (توفیق خیرتان می‌دهد و) اعمالتان را بایسته می‌کند و گناهانتان را می‌بخشاید.
بلی بهترین زبان زبان ذاکر است.
محیط زیست سالم، دوستان نیک گفتار نجات زبان از آفات آن نقش بسزایی دارند و خانواده که رکن اساسی و تربیتگاه اولی انسان است نیز.
با به کنترون درآوردن زبان ضمانت بهشت را از خود کنیم و زبان به کام نکشیم و به سخن نگشاییم مگر اینکه خداوند را ناظر و شاهد اقوال خود بدانیم و ملائکه او را کاتبین گفتارخود.
گفتار نیک زبان خود را ذخیره نیک فردای رستاخیز خویش کنیم و زبان را از لجام گسیخته گی باز داریم تا باشد باعث مغفرت باقی اعمال و تقصیراتی که از دیگر اعضا و جوارح ما سر زده، گردد. إن شاء الله

درباره ی احمد صمیم منیب

همچنین ببینید

با سجده به خدایت نزدیک شو عنوان عربی: واسجد واقترب

محمد کمال الدین: برگردان: عبدالملک فاضلی سجده اوج درجه ی تذلل و خشوع در پیشگاه ...

هنر بدست آوردن دیگران (فن احتواء الاخرین)

بقلم: عبد الصمد الفقی مترجم: عبدالملک فاضلی توانایی جذب دیگران موضوعی ایست که شخصیت داعی ...

ابر مرد دیگری که در سایه های قرآن قامت کشید! (عبدالحمید بن بادیس)

یاد داشت: پیوسته قابل یاد آوری می دانم که پرداختن به زنده¬گی شخصیت های اسلامی ...

فال بینی و عقیده به آن

نویسنده: الحاج مولوی سید عبداللطیف (راضی ادرانی) چگونه مردم با معتقدات غلط به دامان جادوگران ...

هر دم از این باغ! بری میرسد!

عبدالله باغچه مهتری در شماره ۲۲۳ دوشنبه ۵ جدی ۱۳۹۰روزنامه اتفاق اسلام تحت عنوان «نیاز ...

جلو چشم اطفال سگریت نکشید!

مترجم: عبدالجبار مطمئن علمای زیادی از ضررهای بزرگ سگریت و شومیت و حرامیت شان بحث ...

اساسات آرامش روح و روان در برابر اخبار نومید کننده‌ی اهل زمان

نگارنده: محمد موسی شریف گزارنده: استاد نعمت الله سبحانی در عصر کنونی فساد و بزه‌کاری ...

در قبال دعواهای فرزندانمان چه واکنشی نشان دهیم؟

منبع: www.joljol.com وتلخیص و ویرایش نجیبه صالحی استاد فرهنگ محجوبه هروی مقدمه دنیای صمیمی خانواده ...

چگونگی تقویت ایمان در دلها

نوشته:‌ حسین حسین شحاته ترجمه:‌ عبدالخالق احسان قلب جایگاه ایمان: خداوند عزوجل به فضل و ...

نیاز اسلام به مردان زنده و احیا گر!

غلام حضرت « حمیدی » مبرهن است که هیچ دین و آیینی نمی تواند زنده ...

فشار خون چیست؟

خون برای گردش موثر در عروق بدن از نیرو و فشاری برخوردار است که آن ...

با صادقان!

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَکُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ [٩:١١٩] ای مومنان! از (مخالفت فرمان) ...

چرا خداوند(ج) رجل گفت وبشر نگفت؟!

ترجمه: عبدالجبار مطمئن در یکی از صنفهای پوهنتون که تعدادی زیادی محصلین شرکت کرده بودند، ...

تأملی بر دنیای اذکار و دعاهای پیامبر اکرم

مولوی ضیاءاحمد فاضلی مسؤول مدرسه احیاءالعلوم شکی نیست که ذکر و یاد الهی ایمان را ...

شادی و سرور از دیدگاه قرآن

دکتر محمود ویسی چکیده یکی از تمایلات و استعدادهای درونی انسان میل و نیاز به ...

رفتار اقتصادی افغانها در دام فرهنگ تکلف گرایی

نویسنده: عثمان عادل فرهنگ از برجسته ترین عواملی است که در درازنای تاریخ بشر به ...

قیامت کی است؟ متی الساعه؟

دکتور شمس الحق سلیم چندی قبل خبری در سرتاسر دنیا پخش شد و خیلی ها ...

هنر بدست آوردن دیگران ( فن احتواء الاخرین)

بقلم: عبد الصمد الفقی مترجم: عبدالملک فاضلی توانایی جذب دیگران موضوعی ایست که شخصیت داعی ...

خود را محاسبه کنید

ترتیب کننده: غلام حضرت (حمیدی) محاسبه چیست : اینکه ارزیابی کند انسان مسلمان اعمال روز ...

تصوف در پرتو قرآن وسنت نبوی  قسمت دوم

وقتی ما از مسیر انبیاء، اصحاب کرام مجتهدین دین و دوستان خدا دور شویم و ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

https://archive.org/download/TalaAlbadr.11/11.talaAlbadr.mp3